• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4513260
  • Số người đang xem: 28
  • Trong ngày: 4514
  • Trong tuần: 44552
  • Trong tháng: 681017
  • Trong năm: 4161037
Trang chủ

Đất vật bên bờ bắc sông Cầu

( 20:27 | 01/03/2011 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Phí Trường Giang

Bắc Giang vốn nổi tiếng là nơi có nhiều hội vật mùa xuân đặc sắc. Vì thế, Bắc Giang đã được mệnh danh là “đất vật” xứ Bắc. Huyện Hiệp Hoà là mảnh đất tiêu biểu nhất đóng góp cho sức mạnh của “đất vật” Bắc Giang. Ở đó, vật đã trở nên thân thuộc đối với mỗi người dân và được lưu truyền suốt từ đời này qua đời khác. Để rồi mỗi khi mùa xuân về, hàng ngàn người sinh sống trên mảnh đất nằm bên dòng sông Cầu thơ mộng này lại mê say hội tụ bên những sới vật quê hương.

Những vùng quê khác, để duy trì được những hội vật xuân cần phải có cả một kế hoạch nhằm duy trì, thúc đẩy sự phát triển của phong trào. Riêng trên “đất vật” Hiệp Hoà, mỗi khi mùa xuân về thì cứ “nổi trống là thành hội vật”. Điều này cho thấy những người dân Hiệp Hoà có niềm đam mê cháy bỏng đối với vật. Với họ, vật đã trở nên thân quen ngay từ khi còn bé thơ và chỉ khi mùa xuân về, nỗi niềm khao khát đến với vật mới thực sự được thoả mãn, thăng hoa. Lúc đó, trên khắp chốn cùng quê, đâu đâu cũng mở hội vật. Tiết xuân sang, khách thập phương về thăm miền quê Hiệp Hoà sẽ được thoả sức hoà mình vào những hội vật. Điều đặc biệt là đi đến nơi đâu, dù tiết trời có mưa phùn gió lạnh, cũng có thể bắt gặp khung cảnh cả một vòng người được ken đặc kín vây quanh sới vật. Trong tổng số 60 sới vật được trải khắp “đất vật” Hiệp Hoà, có những sới được đặt trước mái đình rêu phong, có những sới được tạo nên từ những gò đất ven làng, hay có những sới được dựng lên từ một “ốc đảo” nhân tạo giữa hồ và đặc sắc nhất là có nhiều những sới vật nằm nghiêng nghiêng bên triền đê sông Cầu xanh mát. Tất cả những sới vật đó, vào những ngày thường thì cứ nằm trềnh ềnh thi gan cùng “tuế nguyệt” nhưng mỗi độ xuân sang, những sới vật đó lại được khoác lên mình đủ những sắc mầu tươi mới, tạo nên sức hút lạ kỳ để lôi cuốn hàng trăm, hàng ngàn lượt người hân hoan tụ hội. Những sới vật tiêu biểu, đậm chất truyền thống phải kể đến những sới thuộc các xã: Xuân Cẩm, Đông Lỗ, Mai Đình, Hương Lâm, Thái Sơn...

Để có thể tham gia vào hội vật mùa xuân, được tổ chức trên “đất vật” quê mình, các đô vật đều phải trải qua cả một quá trình rèn luyện miệt mài. Thời gian tập luyện bắt đầu từ khi còn bé thơ, cho đến khi trưởng thành thì mới có thể trở thành đô vật thực thụ. Những đô vật ấy ngày thường là những người nông dân chăm chỉ cày bừa trồng lúa. Những lúc nông nhàn, họ tụ hội để cùng nhau luyện tập vật. Địa điểm tập luyện thường là ở bãi cỏ ven sông Cầu, bãi mạ giữa cánh đồng xanh, hay bãi đất bằng phẳng nào đó trong làng, vào những buổi sớm, lúc chiều tà hoặc những đêm trăng thanh gió mát. Trong những dịp đó, người biết bảo người chưa biết, tự họ uốn nắn cho nhau những động tác cơ bản và những miếng đánh sở trường. Những lúc ấy, các bậc nam phụ lão ấu đều hào hứng động viên các đô tập luyện, chờ lúc xuân sang để thi thố tài năng.

Trong ngày hội mở, các đô vật chính thức được khoe diễn tài năng. Từ động tác xe đài đến thực hiện những miếng đánh sở trường của từng “lò vật” đều được các đô vật phô diễn. Trước sự hò reo cổ vũ vang lừng của khán giả. Tất cả những đô vật tài năng đều có thể đăng ký tham gia thi đấu, tại tất cả các sới vật trong huyện. Lúc đó, chỉ cần xem các đô vật thi đấu là người xem đã phát hiện ra đô đến từ “lò vật” nào, thông qua động tác xe đài đặc trưng và những miếng vật sở trường. Như vậy cho thấy, mỗi “lò vật” ở Hiệp Hoà đều có những sắc thái và miếng đánh sở trường riêng biệt. Tiêu biểu nhất là những miếng đánh của “lò” Cẩm Bào (Xuân Cẩm) với miếng sở trường là miếng gồng và miếng sườn. Đối phương bị dính 2 miếng này thì đều ngán ngẩm và ngậm ngùi nhận phần thua. Để có được miếng sở trường, các đô vật ở Hiệp Hoà đã tập luyện những miếng cơ bản, như: miếng bốc, miếng sườn, miếng mói, miếng bò, miếng gồng... Trong đó, miếng bốc có bốc đôi, bốc một, bốc vanh, bốc đâm đuốc; miếng sườn có sườn sốc nách, sườn quặp cổ; miếng mói có mói đốc cánh, mói nách sang sau; miếng bò có tống bò, bò dọc, bò ngang, bò cao, bò thấp và miếng gồng có gồng rút, gồng tay trong, gồng quật ngửa. Tất cả những miếng đánh đó đều được những đô vật ở vùng Hiệp Hoà luyện tập và sử dụng rất linh hoạtm với cách chuyển đổi thế đánh khôn lường, đồng thời luyện tập nhuần nhuyễn một vài thế đánh sở trường để hạ gục đối phương “lấm lưng trắng bụng” hoặc “túc ly địa” (chân rời khỏi đất).

Với bề dầy truyền thống, Hiệp Hoà luôn là nơi sản sinh ra lớp lớp các đô vật thượng hạng, đóng góp cho đội tuyển vật của tỉnh và cả đội tuyển vật Quốc gia. Bên cạnh đó, Hiệp Hoà luôn là địa phương dẫn đầu tại các giải thi đấu vật cấp tỉnh hàng năm. Nhằm tôn vinh “đất vật” Hiệp Hoà, giải vật đầu xuân toàn tỉnh liên tục được đưa về tổ chức trên những sới vật nằm nghiêng nghiêng bên dòng sông Cầu thơ mộng, bên những mái đình rêu phong hay dưới những gốc đa già cổ kính. Đây là cách đưa vật về với vùng đất sống của nó và để tô đẹp thêm bức tranh về hội vật bên dòng sông quê.

;?>