• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4308066
  • Số người đang xem: 35
  • Trong ngày: 4774
  • Trong tuần: 4774
  • Trong tháng: 475823
  • Trong năm: 3955843
Trang chủ

Về thăm chùa Đức La

( 02:45 | 28/04/2009 ) Bản để inGửi bài này qua Email

“Ai qua Yên Tử  Quỳnh Lâm

Vĩnh Nghiêm chưa tới thiền tâm chưa đành”.

 Chùa Vĩnh Nghiêm, người dân thường gọi là chùa Đức La, câu ca dao trên đã đi vào lòng du khách mỗi khi có dịp về thăm chùa Đức La, câu ca dao ấy như để minh chứng thêm rằng nếu Hoa Yên, Yên Tử là kinh đô của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử thì chùa Vĩnh Nghiêm là trung tâm phật giáo dưới thời Trần, nơi đào tạo các tăng ni phật tử trong cả nước (Trường đại học phật giáo đầu tiên của cả nước).


        Từ  thành phố Bắc Giang du khách đi khoảng 20km về phía Đông Nam là đến với một trong những ngôi chùa cổ và có quy mô lớn nhất của tỉnh Bắc Giang đó là chùa Đức La. Chùa Đức La xưa kia thuộc xã Đức La, tổng Trí Yên, phủ Lạng Giang, ngày nay chùa thuộc thôn Quốc Khánh, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Chùa Đức La tọa lạc giữa một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, giống như một bức tranh phong cảnh của một làng quê cổ kính, với vẻ đẹp của một không gian 2 chiều, cách chùa chừng hơn 100m là ngã ba Phượng Nhãn- nơi hợp lưu của sông Thương và sông Lục Nam, ngay sát phía trước chùa là cánh đồng bao la rộng lớn, lùi xa hơn một chút ở phía trước và sau chùa là dãy núi Nham Biền và Huyền Đinh án ngữ. Trong sân chùa luôn rợp bóng mát của vườn cây hoa trái bốn mùa xanh tốt. Phong cảnh chùa Đức La đã được các tiền nhân ghi nhận trên tấm bia lục lăng khắc năm Hoằng Định thứ 7 (1606) tại sân chùa như sau: “Chùa Vĩnh Nghiêm không chỉ là một ngôi chùa mà còn là một danh lam được xây dựng giữa một khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp của vùng Kinh Bắc. Nơi đây trang nghiêm rực rỡ, non cao ngàn dặm, trùng trùng điệp điệp vây quanh thành hình cái nong, chùa ở chỗ con sông sóng nước dạt dào mênh mông, quanh co uốn lượn chầu về như dải lụa bạc. Đây là một danh lam đứng đầu trong thiên hạ” (theo cuốn Chốn Tổ Vĩnh Nghiêm xuất bản năm 2004). Bên cạnh bức tranh phong cảnh thơ mộng hữu tình của chùa Đức La là giá trị lịch sử văn hoá của ngôi chùa, đây là chính điểm nhấn thu hút đông đảo du khách quan tâm. Có thể nói lịch sử hình thành và phát triển của chùa Đức La cũng là một phần hình ảnh của vua Trần Nhân Tông- một vị Vua anh minh lỗi lạc, ông đã 2 lần lãnh đạo nhân dân đánh thắng quân Nguyên Mông vào năm 1258 và 1288. Sau khi dẹp song giặc Nguyên ông xuất gia và tu ở Yên Tử (Quảng Ninh) và lập nên thiền phái Trúc Lâm ở tại đây, cũng trong  khoảng thời gian này ông và các môn đồ vẫn thường xuyên đi các nơi khác để mở các lớp giảng dạy, trong đó có chùa Đức La là một trong những trung tâm đào tạo các tăng đồ lớn nhất đời Trần.   
                                              

Ảnh: Nguồn Kho Địa chí Thư viện tỉnh Bắc Giang

       Chuyện xưa còn kể rằng: “trong thời gian ông và các môn đồ cưỡi ngựa đi thưởng ngoạn nơi nơi, chọn ra vị trí đẹp để xây dựng chùa. Ngài đã đi đến làng La xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tự dưng con tuấn mã ngài đang cưỡi hí vang cả một vùng và phi nước đại.  Dân làng và môn đồ cùng nhau kéo nó lại nó mới chịu đứng yên, thấy lạ ngài hỏi nguyên nhân được dân làng cho hay, nơi đây là thế đất hình con quy đang ẩn mình, trên lưng có một ngôi chùa đã có từ lâu. Biết đây là vùng đất thiêng ngài vào thắp hương ngôi cổ tự và cho xây dựng, mở mang thêm cho ngôi chùa thành ngôi chùa lớn và đặt tên là Vĩnh Nghiêm Tự.” Những giá trị lịch sử văn hoá của chùa Đức La như được tôn lên bởi vẻ đẹp của nghệ thuật kiến trúc độc đáo và có quy mô lớn của ngôi chùa. Toàn bộ tổng thể chùa Đức La được xây dựng trên sườn đồi thấp, bằng phẳng với 7 khối kiến trúc chính: cổng tam quan; tòa tiền đường, thiêu hương, thượng điện; nhà tổ đệ nhất; gác chuông; nhà tổ đệ nhị; hai dãy hành lang; khu vườn tháp. Cổng tam quan là công trình mới được phục dựng lại, cổng có chiều dài khoảng trên 7m, rộng khoảng 7m, xây dựng theo kiểu chồng diêm 8 mái, lợp ngói mũi hài, hệ mái làm bằng gỗ lim. Qua cổng tam quan khoảng 100m đi dọc theo con đường nhỏ phía bên phải là khu vườn tháp nơi đặt các xá lỵ của các sư trụ trì như Hoà thượng Thích Thanh Quýnh, Phù Lãng Trung, Thích Cảnh Duyệt…Tại đây có cây tháp cao nhất và lớn nhất của Hoà Thượng phật giáo Bắc Kỳ Thích Thanh Hanh, đây là vị cao tăng đã có nhiều đóng góp cho chùa Vĩnh Nghiêm và có nhiều cống hiến cho phật giáo Việt Nam. Đi qua con đường nhỏ phía trước mắt du khách là toà tiền đường có quy mộ rộng nhất so với các khối kiến trúc khác của ngôi chùa, toà tiền đường gồm 7 gian 2 dĩ, kế liền là toà thiêu hương và toà thượng điện gồm 3 gian 2 dĩ. Toàn bộ tiền đường, thiêu hương, thượng điện nối lại với nhau thành hình chữ công. Tất cả vì nóc, vì nách, cột cái, cột quân…đều được làm bằng gỗ lim chắc khỏe. Đặc biệt, đặt trong khối kiến trúc này là môt hệ thống tượng phật bằng gỗ đã được bàn tay của các tiền nhân chạm khắc công phu tỷ mỷ tới từng chi tiết nhỏ. Tượng phật được xắp xếp chuẩn mực từ thượng điện đến toà tiền đường. Du khách tham quan tại đây như đang lạc vào thế giới của tượng phật. Mỗi một bộ tượng, một pho tượng có hình dáng, ý nghĩa khác nhau. Hầu hết các pho tượng đều có có sắc màu vàng kim, nâu trầm  hơn nữa là các hiện vật trang trí đã được các cổ nhân xưa chạm khắc công phu tỉ mỷ và phủ lên một lớp sơn son thếp vàng  lộng lẫy, tạo nên sự tôn nghiêm, cổ kính cho ngôi chùa.  Phía sau khối kiến trúc thứ hai là nhà tổ đệ nhất, được xây dựng theo hình chữ công, gồm 3 phần nối liền với nhau. Đây là công trình có kiến trúc đơn giản hơn so với khối kiến trúc trước, nhưng nơi đây là nơi thờ 3 vị Trúc Lâm Tam tổ là Trần Nhân Tông (1258-1308); Pháp Loa (1284-1330); Huyền Quang (1254-1334). Đây là 3 vị tổ sư có công khai sáng ra Thiền phái Trúc Lâm. Tại đây còn có bức hoành phi khắc chữ Hán đề: Trúc Lâm Hội Thượng”Liền kề ngay sau nhà tổ đệ nhất là tòa gác chuông, đây là công trình cao nhất của chùa Đức La. Tòa gác chuông gồm 2 tầng. Tại  tầng 1 cả 2 phía trước và sau để thông thoáng và là nơi dùng để tiếp khách. Qua bậc cầu thang gỗ du khách lên đến tầng hai, nơi đây dùng để treo chuông. Quả chuông treo tại đây có niên hiệu vào năm Minh Mạng (thời Nguyễn).Đi qua tòa gác chuông du khách sẽ đến tham quan nhà Tổ đệ nhị. Đây  là công trình kiến trúc theo kiểu chuôi vồ, gồm 11 gian đại bái và 3 gian chuôi vồ, là nơi thờ kế tục các vị sư đã trụ trì ở chùa.Sau khi tham quan nhà Tổ đệ nhị, du khách đi ngược lại phía bên phải và trái, là hai dãy hành lang, mỗi dãy hành lang gồm có 11 gian. Đây là công trình mới phục dựng lại. Xưa kia, hai dãy hành lang, mỗi dãy gồm 13 gian. Nơi đây dùng để tiếp và thiết đãi khách trong những ngày hội và ngày tiết lệ của chùa.Theo dòng chảy của thời gian, những dấu xưa, tích cũ vẫn còn hằn in lên toàn bộ quy mô kiến trúc của ngôi chùa Đức La, hầu hết các khối kiến trúc hiện nay của ngôi chùa còn lại là sản phẩm tạo tác nghệ thuật kiến trúc của  thời Lê-Nguyễn (thế kỷ XVIII-XIX). Bên cạnh những cổ vật có giá trị khoa học nghệ thuật, như hệ thống tượng phật, chuông chùa, bia đá, hương án…đặc biệt hiện nay, chùa vẫn còn lưu giữ được kho ván kinh cổ rất có giá trị  khoa học, lịch sử.

      Về thăm chùa Đức La du khách không những được tham quan, tìm hiểu những giá trị lịch sử văn hóa, kiến trúc của ngôi chùa mà còn được tìm hiểu và tham gia, hòa mình vào lễ hội truyền thống của nhân dân bản địa, đó là lễ hội chùa La. Lễ hội chùa La được tổ chức vào ngày 14 tháng 2 âm lịch hàng năm. Đây là ngày hội chùa và cũng là ngày giỗ  chung của 3 vị Trúc Lâm Tam Tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang). Lễ hội chùa La là một lễ hội lớn của nhân dân xã Trí Yên nói riêng và của huyện Yên Dũng nói chung. Lễ hội thu hút đông đảo các tăng ni, phật tử và khách thập phương về dự. Ngày nay, mặc dù vị thế đỉnh cao của một Trung tâm phật giáo đã qua đi, nhưng thiên nhiên tươi đẹp  cộng với nét kiến trúc cổ kính của ngôi chùa, cùng con người thượng kinh nồng nàn mến khách, chùa Đức La vẫn là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách đến hành hương lễ phật và tìm hiểu về ngôi chùa giàu truyền thống lịch sử văn hóa này. Đặc biệt ở Chùa La còn giữ trọn vẹn kho ván in gồm bẩy kệ ván in kinh, sách chứa hơn 3.000 tấm ván khắc chữ Hán để in kinh sách. Các ván này được bảo quản trong các tủ gỗ (kệ kinh). Có hai bộ lớn, bốn bộ nhỏ và một bộ đặt ở Tổ đệ nhất. Các ván in kinh được khắc trên ván gỗ thì mỗi ván có kích thước trung bình 33cm x 23cm x 25cm. Với giá trị của ván in kinh, nhà nước đã cấp kinh phí cho việc bảo tồn văn hoá phi vật thể năm 2009. Những giá trị lịch sử văn hóa đó, năm 1964 chùa Đức La đã được Bộ Văn hóa xếp hạng là di tích Lịch sử-Văn hóa.

                                                                                              Nguyễn Văn Dương

;?>