• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 2108660
  • Số người đang xem: 58
  • Trong ngày: 541
  • Trong tuần: 33748
  • Trong tháng: 124518
  • Trong năm: 1756437
Trang chủ

Giới thiệu tài liệu địa chí: Phong tục Việt Nam - Từ bản thân đến gia đình

( 18:26 | 09/05/2011 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Phạm Thị Hải Huyền

Theo Đào Duy Anh thì phong tục là thói quen của xã hội. Còn trong Từ điển Tiếng Việt định nghĩa thì phong tục là thói quen của nhiều người từ lâu đời. Qua hai định nghĩa trên, chúng ta thấy rằng phong tục tức là những điều mà mọi người vẫn theo từ trước tới nay và đã trở thành thói quen trong đời sống xã hội.

Cũng có những phong tục đã hình thành vì những lý do phong thổ, khí hậu, chính trị, kinh tế hoặc xã hội, có những tục lệ bắt đầu ngay ở một địa phương, nhưng cũng có những tục lệ di chuyển từ nơi khác tới. Xét các thói quen và tục lệ, có điều hay và cũng có điều dở, nhưng dù hay dù dở, những thói quen, tục lệ này cũng hợp với hoàn cảnh, với con người một nơi nào nên mới được mọi người đều theo. Cũng có những tục lệ người ta biết là dở, duy chỉ bởi tai mắt đã quen, lòng người đã tín thì dẫu có biết là dở cũng không sao đổi ngay đi được. Đây chính là nội dung của tài liệu sao chụp có tựa đề:

“Phong tục Việt nam - Từ bản thân đến gia đình” . Tài liệu dày 466 trang do tác giả Toan và Ánh, tài liệu gồm 5 phần chính:

Đời sống bản thân

Đời sống gia đình

Đời sống tình cảm

Đời sống xã hội

Đời sống thiêng liêng

Nghe như có sự mâu thuẫn khi nói tới đời sống bản thân qua phong tục vì theo Từ điển Tiếng Việt thì phong tục là thói quen của nhiều người từ lâu đời. Thực ra, mặc dù là thói quen chung, phong tục vẫn chi phối từ bản thân con người đến xã hội và có những tục lệ con người phải noi theo cho đời sống bản thân của mình. Vì những tục lệ này, tất cả những người khác ở xung quanh mình đều noi theo. Đã đành không ai cấm một người nào không theo những nền nếp này, nhưng sống giữa mọi người có chung một nếp sống, sống khác đi thì là lập dị và sẽ thấy trơ trọi. Về đời sống bản thân phải kể đến như là ăn uống, may mặc, học hành, làm việc và vui chơi giải trí. Chẳng hạn như việc ăn uống, xưa nay và bất cứ ở đâu, dinh dưỡng vẫn là cần thiết. Ta có câu “dân dĩ thực vi tiên”, người dân lấy ăn làm đầu, và các nước phương Tây cũng vậy. Người phương Tây khi nghiên cứu về dinh dưỡng thì tính sao cho món ăn, cho xuất ăn có đủ chất bổ để nuôi cơ thể con người. Còn người Việt Nam, nhất là ở đồng quê không có sự cầu kỳ tính toán trong vấn đề ăn uống hàng ngày; Tuy là ăn riêng, uống riêng cho mình nhưng cách ăn cách uống, món ăn đồ uống, giờ giấc ăn uống của mỗi người phải theo nếp sống chung của gia đình, của địa phương…Như vậy, đời sống bản thân phải chịu sự chi phối của phong tục để có thể hòa hợp với gia đình, với xã hội và tham gia vào mọi sinh hoạt chung của mọi người. Trong các điều này đều có những thói quen, những tục lệ do hoàn cảnh gây nên, cũng như do nếp sống hàng ngày mà thành vậy. Dù muốn dù không, con người cũng phải uốn mình theo những thói quen tục lệ đó, hiện đã thành nền nếp cho cả dân tộc. Nếp sống gia đình bao trùm trên nếp sống cá nhân, và mỗi sinh hoạt cá nhân đều chẳng ít thì nhiều chịu ảnh hưởng vào nếp sống gia đình. Người Việt Nam nghĩ đến gia đình nhiều hơn nghĩ đến bản thân, và mỗi hành động của cá nhân đều hướng về gia đình. Ngày xưa, nếu người gia trưởng phạm tội, con cái bị bắt giữ làm nô tỳ và nếu một người trong gia đình phạm tội phản quốc, tất cả gia đình phải liên đới chịu trách nhiệm. Luật lệ khe khắt lại thêm tục lệ ràng buộc, mọi người trong gia đình luôn luôn phải cùng nhau lo giữ lấy nếp nhà, bảo vệ hạnh phúc chung, cùng xây dựng sự thịnh vượng chung, như thế tức là thực hiện sự đoàn kết, nó là cái căn bản cố hữu của dân tộc Việt Nam. Để giữ vững tinh thần đoàn kết, ngay từ trong nếp sống cá nhân, bản thân luôn luôn phải hy sinh cho các hoạt động cộng đồng.

Dân tộc ta trải qua bao nhiêu biến cố thăng trầm mà không bị tiêu diệt hoặc biến hóa chính vì tinh thần đoàn kết mà tinh thần này bắt đầu từ gia đình. Cùng với sự thâm nhập tinh hoa văn hóa của các nước, dưới các thời lệ thuộc, tổ tiên chúng ta đã nhận sự truyền bá cả những tục lệ của các nước này nhưng là sự tiếp nhận một cách có chọn lọc. Đây chỉ là một lẽ tự nhiên. Bất cứ phong tục nước nào mà chẳng vậy, chẳng chịu sự gạn đục khơi trong để bỏ bớt đi những tệ đoan mà gìn giữ lấy phần tinh túy.

Tài liệu “Phong tục Việt Nam - Từ bản thân đến gia đình” thực sự là nguồn tư liệu có ý nghĩa cho bạn đọc muốn tìm hiểu, tra cứu về phong tục và nếp sống Việt Nam. Mời các bạn tìm đọc tài liệu này tại Kho Địa chí, Thư viện tỉnh Bắc Giang với ký hiệu SC. 000231.

;?>