• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 266501
  • Số người đang xem: 102
  • Trong ngày: 4416
  • Trong tuần: 4416
  • Trong tháng: 266501
  • Trong năm: 266501
Trang chủ

Vị danh nhân khoa bảng họ Thân ở tỉnh Bắc Giang

( 23:47 | 03/07/2011 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Thân Quang Huy

Thân Nhân Trung (1419 - 1499) tự là Hậu Phủ, người xã Yên Ninh, tổng Hoàng Mai, huyện Yên Dũng, phủ Lạng Giang, đạo Kinh Bắc xưa, nay là làng Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Mùa xuân năm 1469 ông dự kỳ thi Hội nguyên, vào kỳ ĐIện thi đã đỗ đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Sửu, niên hiệu Quang Thuận thứ 10 (1469), đời Lê Thánh Tông. Ông làm quan đến chức Lại bộ Thượng thư, Chưởng Hàn lâm viện kiêm Đông các đại học sĩ, Nhập nội phụ chính, Quốc tử giám tế tửu. Ông và Đỗ Nhuận cùng được vua Lê vời vào hoàng cung dạy học cho các hoàng tử và là thành viên hội Tao đàn và được vua Lê Thánh Tông phong là “Tao đàn Phó soái”.

Theo các sách Đăng khoa lục thì Thân Nhân Trung sinh khoảng năm 1418 và mất khoảng năm 1499. Các tài liệu cho biết Thân Nhân Trung đỗ tiến sỹ khi đó đã 50 tuổi, về khoa thi Kỷ Sửu, năm 1469 (khoa Thân Nhân Trung đỗ tiến sĩ) sách Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Ngày 26 (tháng hai năm Kỷ Sửu), vua ngự cửa Kính Thiên, thân hành ra đề văn sách, hỏi về đạo trị nước để lấy hiền sĩ…” số người đỗ ở khoa thi này gồm 22 người. Sau bốn tháng thi đỗ, ngày 12 tháng 5 năm 1469 vua xướng danh tiến sĩ là Phạm Bá, Nguyễn Như Uyên, Thân Nhân Trung…và ân mệnh cho mũ, đai, y phục và ban yến ở Lễ bộ. Được ân mệnh này Thân Nhân Trung cũng như các tiến sĩ khác đã phải trải qua một chặng đường dùi mài kinh sử vất vả. Riêng quá trình này với Thân Nhân Trung phải chải qua quãng đường dài ngót 50 năm khổ cực. Đó là một quá trình sinh trưởng, khổ luyện ở quê hương và ở Quốc Tử Giám.

Thân Nhân Trung là người mở đầu cho một gia tộc khoa bảng, ba đời liên tiếp với 4 vị đỗ tiến sĩ và đều làm quan dưới thời vua Lê Thánh Tông.

Khoa thi năm Tân Sửu niên hiệu Hồng Đức thứ 12 (1481), con trai thứ của ông là Thân Nhân Vũ (còn gọi là Thân Tông Vũ), 38 tuổi đỗ Tiến sĩ. Thân Nhân Vũ sau này cũng tham gia hội Tao đàn Nhị thập bát tú.

Khoa thi năm Đinh Mùi niên hiệu Hồng Đức thứ 18 (1487) cháu nội ông là Thân Cảnh Vân, 25 tuổi đỗ Thám hoa. Thân Cảnh Vân là con Thân Nhân Tín, con cả của Thân Nhân Trung.

Khoa thi năm Canh Tuất niên hiệu Hồng Đức thứ 21 (1490), con trai đầu của ông là Thân Nhân Tín, 52 tuổi đỗ Tiến sĩ. Thân Nhân Tín đỗ sau con trai mình là Thân Cảnh Vân một khoa (sau 3 năm).

Làng Yên Ninh là một làng khoa bảng nổi tiếng của tỉnh Bắc Giang với 10 người con ưu tú đã được vinh danh trong bảng vàng Tiến sỹ, trong đó có cả ba đời cha con, ông cháu nhà Tiến sĩ Thân Nhân Trung đều là nhà khoa bảng xuất sắc, đứng đầu thời kỳ văn học thịnh trị triều Lê, thế kỷ XV.

Vua Lê Thánh Tông từng ca ngợi gia tộc bằng câu thơ:

Thập Trịnh đệ huynh liên quí hiển,

Nhị Thân phụ tử mộc ân vinh.

dịch   Mười anh em nhà họ Trịnh nối nhau quí hiển,

Hai cha con nhà họ Thân tắm gội ân vinh.

Cuộc đời, sự nghiệp nhà khoa bảng Thân Nhân Trung được lưu danh trong bản vàng bia đá, tỉnh Bắc Giang và cả nước ghi dấu về ông, ông là người thầy khai tâm cho nhiều thế hệ trước khi được vào học ở các trường bậc cao. Sự đóng góp lớn lao của các vị trí thức làng xã làm cho nền giáo dục nước nhà qua các triều đại phong kiến phát triển.

Những năm gần đây, việc nghiên cứu lịch sử, nghiên cứu truyền thống được quan tâm, nhiều vấn đề cần phải gia công tìm tòi nghiên cứu thì mới hiểu được dân tộc, hiểu được con người Việt Nam. Bên cạnh nhiều vấn đề sâu xa và rộng lớn, vấn đề văn hoá danh nhân quả thật có nhiều tín hiệu giúp cho ta thấy đúng được bản sắc Việt Nam hơn. Do đó, việc làm như Hội thảo về Tiến sỹ Thân Nhân Trung ngày hôm nay là việc cần thiết và ích lợi, không phải chỉ vì sự tự hào, vì niềm kính cẩn cha ông, vì ý thức trở về nguồn thiêng liêng sâu sắc.

;?>