• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4134791
  • Số người đang xem: 52
  • Trong ngày: 2307
  • Trong tuần: 8713
  • Trong tháng: 302548
  • Trong năm: 3782568
Trang chủ

Làng nghề mây tre đan Tăng Tiến

( 02:35 | 24/08/2011 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Tăng Tiến là vùng trũng, thường xuyên bị úng ngập vào mùa mưa cho nên người dân nơi đây chỉ cấy được một vụ chiêm. Nếu đời sống quanh năm ngày tháng chỉ dựa vào một vụ chiêm như thế thì sẽ rất khó khăn, vất vả; “cái khó ló cái khôn” nên từ xưa người dân nơi đây ngoài việc làm đồng áng ra còn làm thêm nghề chạy chợ kiếm sống. Các cụ già cao tuổi trong vùng vẫn truyền tụng lại rằng: trước cửa đình làng Phúc Long có một bãi đất cao (bãi dài), biểu thị hình chiếc đòn gánh mà hai đầu là hai cái bị. Đầu phía Tây chạy đến giếng Tây, đầu phía đông chạy đến giếng Đông, vì thế người dân nơi đây có nghề làm hàng xáo, buôn bán. Gia đình nào không có điều kiện buôn bán thì làm nghề thủ công - đan lát mây tre đan.

Từ một nghề phụ làm lúc nông nhàn, không biết tự bao giờ nghề đan lát đã trở thành một nghề chính của người dân Tăng Tiến. Nghề thủ công giúp cho người dân nơi đây có một đời sống kinh tế khá giả, sung túc; đồng thời từ đó không chỉ ở trong tỉnh, cả nước mà nhiều nước trên thế giới cũng biết đến những tinh hoa, kỹ nghệ thủ công của vùng đất Tăng Tiến. Lý giải cho việc nổi tiếng này cũng dễ hiểu, bởi trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá như ngày này thì hầu như các sản phẩm gia dụng trong gia đình đều được sản xuất bằng những dây chuyền, máy móc hiện đại. Những sản phẩm gia dụng công nghiệp đó nếu như bằng nhận xét cảm quan thì cũng đẹp, màu sắc, hình thức lại đa dạng, độ bền cũng tương đối lâu, ví dụ như: khay uống nước nhựa, rổ rá nhựa, lồng bàn nhựa…Tuy nhiên, các sản phẩm công nghiệp đó cũng không phải là không có hại với sức khoẻ con người bởi nó được sản xuất ra từ những nguyên liệu là rác phế thải, trong quá trình sản xuất lại không khử hết các hoá chất độc hại cho cơ thể. Do vậy, sự lựa chọn thông minh của các bà nội trợ bây giờ cho sản phẩm gia dụng chính là những sản phẩm gia dụng có nguồn gốc từ thiên nhiên như mây, tre, dùng…Không chỉ có vậy, đời sống kinh tế ngày càng cao thì mức độ hưởng thụ cũng tăng lên theo tỉ lệ thuận. Đối với những sản phẩm công nghiệp thì ta ít thấy cái hồn của người sản sản xuất gửi trong đó; ngược lại, những sản phẩm thủ công như những sản phẩm mây tre đan Tăng Tiến sẽ đem đến cảm xúc cho những người sử dụng. Qua nó, con người có những tình cảm hướng tới những điều “chân - thiện - mỹ”, nhìn - sử dụng các sản phẩm mây tre đan Tăng Tiến mọi người có thể cảm nhận được không chỉ đơn giản là sự khéo tay mà còn cảm nhận được đức tính cần cù, chân chất, lương thiện, chịu khó, hay lam hay làm, của người dân nơi đây. Mỗi một sản phẩm đều tạo cho người ta cảm giác thấy được những giọt mồ hôi, nước mắt… cũng như sự cố gắng tìm tòi đến sự hoàn thiện, hoàn mỹ nhất của người thợ thủ công khi cố gắng chuốt, đan lát sản phẩm của mình. Chính vì thế, những sản phẩm thủ công như hàng mây tre đan Tăng Tiến ít có sự giống nhau một loạt như sản phẩm công nghiệp, có thể nhìn lướt qua ta thấy chúng có kích thước, màu sắc hoa văn giống nhau nhưng nếu tinh ý nhìn thật kỹ ta sẽ thấy nhiều điểm khác nhau như về khoảng cách sợi đan, các nút thắt… Đặc biệt là những hàng thủ công mỹ nghệ như: khay đựng chén, ống đựng phích, khung viền gương, hộp đựng kim chỉ, quạt trang trí…thì mỗi một sản phẩm như là những tác phẩm nghệ thuật mà các nghệ sĩ là những người thợ thủ công – nông dân Tăng Tiến. Nó thể hiện sự điêu luyện đến mức thành thạo của người làm ra sản phẩm, mỗi một nan, một mắt nan đều thể hiện sự tỷ mỉ, kiên trì, sự sáng tạo thông minh đến bất ngờ của những người thợ  thủ công – nông dân chất phác.

Nguyên liệu chủ yếu phục vụ sản xuất là cây tre, cây dùng và cây mây. Trước kia, bà con tạo ra sản phẩm chủ yếu là tự cung tự cấp và phục vụ các vùng lân cận thì nguồn nguyên liệu không phải tìm kiếm bởi bà con trồng tre ở xung quanh nhà mình. Ngày nay, do đất chật người đông, thị trường được mở rộng nên người dân phải đi tìm kiếm nguồn nguyên liệu ở các huyện khác trong tỉnh, nhiều khi phải sang cả các tỉnh bạn như Lạng Sơn, Thái Nguyên... Để tạo nên sản phẩm có chất lượng, hình dáng đẹp, thời gian sử dụng lâu bền thì những người thợ cũng phải lựa chọn kỹ càng khi mua nguyên liệu. Quan sát bằng mắt thường nhưng với kinh nghiệm dầy dặn, họ có thể biết được cây tre, cây dùng, cây mây đó có phù hợp với những sản phẩm mình tạo ra hay không; những cây được chọn để đan lát là những cây có dóng dài, không quá già, quá non, không bị cụt ngọn, trồi gốc. Chợ làng được mở năm ngày 2 phiên chính là nơi các thương lái tập trung nguồn nguyên liệu để dân làng chọn lựa, mua về nhà

Sản phẩm mây tre đan ở Tăng Tiến có uy tín, tiếng vang trên thị trường chính là bởi kỹ thuật do các thợ thủ công tạo nên sản phẩm đó, tay nghề vững, kỹ thuật có tinh tế thì sản phẩm mới đẹp, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Từng công đoạn chẻ nan, tạo mê sản phẩm, tạo cạp sản phẩm, hun khói… đều có kỹ thuật riêng bắt buộc người thợ phải tuân thủ theo; tuy nhiên, để sản phẩm tạo ra được độc đáo, riêng biệt thì người thợ phải có sự sáng tạo tìm tòi.

Sản phẩm làng nghề thủ công của Tăng Tiến bao gồm rất nhiều mặt hàng phục phụ sản xuất, hàng gia dụng, hàng mỹ nghệ.

Hàng phục vụ sản xuất gồm có: Sòng nhảng, sòng giai, giành ngâm thóc, sọt, đòn gánh, lờ cá trê, lờ cá rô, lờ bóng, lờ cua, lờ ếch, lờ lươn, nơm úp cá, giỏ, thuyền câu, thuyền chở lúa, rọ lợn, bu gà, vung tráng bánh đa, nong nia, phên … Trong mặt hàng phục phụ sản xuất này có một sản phẩm thủ công làm rất cầu kỳ, đầu tư nhiều công sức và thời gian ấy là thuyền. Thuyền là mặt hàng nổi tiếng của làng thủ công mây tre đan Tăng Tiến

Hàng gia dụng: quạt nan, rổ, rá, nón nan, chõng tre, nôi trẻ em, lồng bàn, ống đũa, vỏ phích…

Hàng mỹ nghệ như: Giỏ đựng kim chỉ, lọ cắm hoa, quạt trang trí, mành tre cửa, lót dép, cây đèn gỗ, túi xách…

Trong các mặt hàng trên, phải khẳng định rằng các mặt hàng gia dụng và mỹ nghệ đã tạo nên thương hiệu cho làng nghề mây tre đan Tăng Tiến. Qua các sản phẩm đó, người tiêu dùng mới thấy được những nét đặc trưng riêng về những tìm tòi, sáng tạo của người thợ thủ công. Để các sản phẩm thủ công của mình không bị “lẫn” với những hàng thủ công của nơi khác, cũng là để đứng vững và có uy tín trên thị trường, bằng trí tuệ và đôi bàn tay khéo léo, người dân nơi đây đã sáng tạo, chau chuốt các sản phẩm mây tre đan của mình thành các sản phẩm nghệ thuật. Những mặt hàng: lồng bàn, rá nhỏ, giỏ đựng thức ăn, vỏ đựng phích, giá gương, giá khung tranh ảnh, lọ hoa, hộp đựng trang sức (kim chỉ), lót bàn ăn, lót cốc, quạt trang trí, rèm che cửa, túi xách tay…thực sự thu hút được sự quan tâm của người tiêu dùng trong và ngoài nước. Ngắm nhìn và sử dụng các sản phẩm đó người tiêu dùng sẽ thấy được sự hoàn mỹ, tinh tế, những nét phối hợp độc đáo giữa truyền thống.

Các sản phẩm mây tre đan của Tăng Tiến đã có mặt ở khắp mọi nơi, từ nông thôn tới thành thị, từ những phiên chợ quê hay những hội chợ giới thiệu sản phẩm toàn quốc. Khi đã có nghề riêng, cuộc sống đã dần ổn định nhưng những con người nông dân năng động thông minh của Tăng Tiến không tự bằng lòng với những gì đã có, ngày đêm họ trăn chở, tìm tòi lối đi riêng cho quê hương mình. Để những sản phẩm thủ công mây tre đan mộc mạc có mặt không chỉ trên đất nước Việt Nam mà còn có mặt ở nhiều nước phát triển trên thế giới, người dân nơi đây tự tìm thị trường thông qua các hội chợ lớn như: Hội chợ Giảng Võ (Hà Nội), hội chợ Hoà Bình Xanh (thành phố Hồ Chí Minh)… Truyền thống của làng nghề cùng các sản phẩm đã được giới thiệu, quảng bá trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng từ địa phương đến Trung ương. Trong nhiều năm qua, sản phẩm mây tre đan gia dụng, mỹ nghệ đã được xuất khẩu sang các nước bạn như: Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Cam Pu Chia… và được các đối tác đánh giá cao về uy tín chất lượng các sản phẩm. Từ đó, vị trí của làng nghề mây tre đan trên thị trường trong nước và quốc tế  ngày càng được khẳng định.

Vi Thị Tỉnh

;?>