• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4174033
  • Số người đang xem: 15
  • Trong ngày: 733
  • Trong tuần: 733
  • Trong tháng: 341790
  • Trong năm: 3821810
Trang chủ

Thăm đền Vua Bà, xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng

( 18:52 | 10/05/2012 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Núi Neo bắt đầu từ địa phận xã Tiền Phong – Nham Sơn (Yên Dũng) chạy xuôi về tới núi Buồm (xã Tiến Dũng) thế núi hùng dũng, một mặt kề bên sông Thương, một mặt nhìn ra cánh đồng Yên Dũng, thoải tới tận bờ sông Thương nước chảy lơ thơ. Trong dãy núi Neo, đỉnh cao nhất của nó là đỉnh Vua Bà, nơi này linh khí rất mạnh, chỉ những ngày nắng đẹp mới thấy đỉnh ngọn, còn những khi mù trời đỉnh ấy bị che mờ hết. Người dân ở xa thường nhìn về núi Vua Bà, nếu thấy đỉnh ấy có mây che phủ đều, sẽ có cảm nhận sự thay đổi thời tiết trong khu vực. Đỉnh núi Vua Bà cao gần 200m so với mặt nước biển. Lên tới đỉnh núi Vua Bà, khí trời trong lành làm cho tâm hồn thật sảng khoái. Ai đã từng lên đây mới thấy cảnh quan của toàn vùng này thật đẹp, thật hữu tình. Phía đông nam là cảnh Lục Đầu giang, Phả Lại, chùa Vĩnh Nghiêm. Phía đông bắc - bắc là vùng Lạng Giang xưa, phía tây nam - tây là vùng đất Yên Dũng, Việt Yên và cả Bắc Ninh nữa. Con sông Cầu, sông Thương như dải lụa mềm trải hai bên sườn núi Nham Biền, thực hữu tình.

Núi Vua Bà có từ bao giờ, chẳng ai rõ được, chỉ biết rằng người Việt xưa và cả ngày nay có tục thờ mẫu - mẫu lớn nhất là mẫu mẹ Âu Cơ, bà mẹ sinh ra trăm người con. Người con cả được tôn xưng là Hùng Vương dựng lên nước Văn Lang. Ấy là tổ nước ta vậy, việc vua Hùng tìm đất dựng kinh đô gắn với truyền tích 100 con phượng hoàng, hoặc 100 cây thông, 100 con voi. Nơi nào được thì 100 con chim phượng có chỗ đậu…. Núi Nham Biền chỉ có 99 ngọn, thế là 1 con không có chỗ đậu, nên 100 con bay đi. Tuy không phải là vùng đất đóng đô được nhưng đó cũng là nơi đất quí. Có thể cái tên Vua Bà bắt nguồn từ tục thờ mẫu ấy. Ven dải núi có ngôi đền cổ kính được xây dựng từ lâu đời.

Đền Vua Bà còn được gọi là đền Bà Cả Đỏ, thuộc thôn Dưới, xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Đền Vua Bà cách thành phố Bắc Giang khoảng 18km về phía đông, từ trung tâm thành phố đi đường quốc lộ 1A mới 5km, đến ngã tư Song Khê – Nội Hoàng, rẽ trái đi tiếp 11km đến thị trấn Neo, đi tiếp 2km vào xã Cảnh Thụy là tới di tích đền Vua Bà.

Theo các cụ cao niên trong thôn kể lại, đền Vua Bà được xây dựng từ thời Lê để tôn thờ một liệt nữ có nhiều công trạng trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược phương Bắc. Trước đây ngôi đền to đẹp, có qui mô hoành tráng, sát đường liên thôn tọa trên một khu đất cao ráo, thoáng đãng, xây mặt nhìn ra hướng tây. Trước đây, đền Vua Bà được xây theo bình đồ kiến trúc kiểu chữ công, trước cửa đền có một khuôn viên sân đền rộng lớn xung quanh có trồng nhiều cây nhãn quanh năm xanh tốt, nhân dân trong vùng thường họp chợ tại vườn. Năm 1947, giặc Pháp càn quét vào làng, phá bỏ ngôi đền, sau này nhân dân địa phương hưng công xây dựng lại ngôi đền có kết cấu kiểu chữ nhất, bên trong đền có treo cặp hoành phi, câu đối ngợi ca công đức của Vua Bà: hoành phi “Trị gia phụ quốc” và cặp câu đối: Muôn thuở nhân dân đền đáp nghĩa, Ngàn đời tổ quốc khắc ghi công.

Đền Vua Bà, nơi thờ Bà Cả Đỏ, là người có công lao lớn trong việc đánh đuổi ngoại xâm giành độc lập dân tộc. Trong lịch sử đảng bộ huyện Yên Dũng, trang 45 có ghi: “…Ở làng Cảnh Thụy, có người tên là Đỏ làm nghề chài lưới đã lập công trong việc dò binh tìm quân địch, để cung cấp cho nghĩa quân… Sau này mất được thờ ở Cảnh Thụy gọi là đền Bà Cả Đỏ”. Trong dân gian còn lưu truyền Bà Cả Đỏ có nhiều công lao quyên lương, cung cấp lương thực giúp nghĩa quân đánh giặc, là nơi đặt kho lương mễ. Tục truyền xưa kia, Bà Cả Đỏ thường tiếp tế gạo cho quân lính nhà Trần, từ căn cứ Kiếp Bạc về đóng tại làng Ổ Cá, làng Cảnh Thụy… hiện nay, tại các địa phương này vẫn còn có nhiều địa danh liên quan đến truyền thuyết Bà Cả Đỏ như khu Vườn Voi xưa là bãi để luyện voi của nghĩa quân và cũng là nơi voi nghỉ, nay địa điểm này thuộc thôn Bình Voi, còn mễ - gạo năm xưa Bà Cả Đỏ quyên được nay có địa danh là Ao Gạo… Ngoài ra trong quá trình lao động sản xuất người dân địa phương đã phát hiện nhiều hiện vật, bát đĩa thời Trần, đã được đem để trưng bày tại nhà truyền thống xã.

Bà Cả Đỏ một người có nhiều công lao to lớn trong việc giúp quân tướng nhà Trần đánh giặc phương Bắc, khi thác đi nhân dân ghi ơn Bà lập nên một ngôi đền khang trang để thờ phụng. Lệ hội đền Vua Bà được tổ chức vào ngày 13 tháng 8 âm lịch hàng năm, là trung tâm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của nhân dân địa phương, xưa trong ngày hội lệ nhân dân dọn dẹp khu vực chợ trước sân đền để tổ chức hội với các trò chơi dân gian đặc sắc như: chơi cờ người, bịt mắt bắt dê, đánh đu, nhảy phỗng, chơi cầu móc và giao lưu văn nghệ…Đền Vua Bà hợp với quần thể núi Vua Bà sẽ là điểm đến du sơn, du thủy, hành hương vãng cảnh. Với những giá trị tiêu biểu trên. Đền Vua Bà được UBND tỉnh xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa tại Quyết định số 172, ngày 02 tháng 02 năm 2005.

Khuê Văn

;?>