• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4490760
  • Số người đang xem: 15
  • Trong ngày: 5420
  • Trong tuần: 22052
  • Trong tháng: 658517
  • Trong năm: 4138537
Trang chủ

Đền Thề

( 15:06 | 05/09/2012 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Vào khoảng những năm cuối thế kỷ XIX Đề Thám cho tu sửa và xây dựng nhiều các ngôi đình, ngôi chùa, ngôi đền làm nơi sinh hoạt văn hóa tôn giáo tín ngưỡng của nghĩa quân Yên Thế và nhân dân địa phương. Một số ngôi đình, ngôi chùa được dùng làm nơi hội họp và qua lại thường xuyên của nghĩa quân Yên Thế điển hình như chùa Lèo, chùa Thông, đình Hả.... Đền Thề là một trong số những di tích được xây dựng trong khoảng giai đoạn này.

Ngôi đền nằm tọa lạc trên một ngọn đồi ở phía trước cách đồn Phồn Xương không xa khoảng 100m. Ban đầu đền được làm bằng tranh tre, nứa sau Đề Thám cho dựng đền bằng khung gỗ lim, lợp ngói mũi. Đền Thề xưa thuộc xã Hữu Xương, phủ Yên Thế nay thuộc thị trấn Cầu Gồ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Ngôi đền nằm ở trung tâm thị trấn Cầu Gồ, cách thành phố Bắc Giang khoảng 27 km về phía Tây Bắc. Từ thành phố Bắc Giang theo đường tỉnh lộ 398 tuyến Bắc Giang-Cầu Gồ khoảng 27 km là tới thị trấn Cầu Gồ nơi có di tích tọa lạc. Cách thứ hai: Từ thành phố Bắc Giang ngược theo trục quốc lộ 1A (mới) khoảng 18km, đến ngã tư thị trấn Kép (Lạng Giang), rẽ trái theo đường 292 khoảng 15km tới trung tâm thị trấn Cầu Gồ, nơi di tích tọa lạc.

Nằm trong quần thể di tích khởi nghĩa Yên Thế ở Bắc Giang, đền Thề nằm ở trung tâm khu căn cứ Phồn Xương xưa, phía sau đền hiện nay là nhà trưng bầy các hình ảnh và hiện vật như súng kíp, đạn, gươm, mã tấu... cùng các đồ dùng sinh hoạt như mâm đồng, bình lọ, ấm, chén uống nước của nghĩa quân Yên Thế năm xưa. Phía trước đền là phố Bà Ba, tên đường phố để tưởng nhớ tới người vợ tài ba của Hoàng Hoa Thám là bà Đặng Thị Nho. Đền Thề cùng nhiều điểm di tích khác nói trên trong khu căn cứ Phồn Xương tạo nên một quần thể di tích liên hoàn phản ánh về truyền thống lịch sử đấu tranh kiên cường của nghĩa quân Yên Thế.

Ngôi đền được xây dựng từ lâu và đã được tu sửa qua nhiều giai đoạn nhưng còn bảo lưu được nhiều giá trị văn hóa truyền thống. Khu di tích hiện nay gồm các hạng mục công trình: cổng lên đền, khuôn viên trồng cây xanh, sân đền và khu đền chính tất cả tọa lạc trên khu đồi rộng cao thoáng nhìn về hướng nam. Bình đồ kiến trúc ngôi đền hiện nay kiểu chữ đinh gồm tòa tiền tế ba gian hai chái nối vuông góc với tòa hậu cung hai gian. Liên kết khung gỗ lim chắc chắn, hệ thống các vì mái liên kết kiểu con chồng đấu kê bào trơn đóng bén. Các cấu kiện kiến trúc không chạm khắc nhưng còn đượm màu thời gian cổ kính. Trong đền bài trí hệ thống tượng Phật đầy đủ có sự kết hợp yếu tố văn hóa dân gian bản địa, tòa tiền tế bài trí tượng thờ thủ lĩnh nghĩa quân Hoàng Hoa Thám.

Giá trị nổi bật nhất của di tích là nơi khắc ghi hình ảnh của nghĩa quân Yên Thế. Tại nơi đây Hoàng Hoa Thám cùng nghĩa quân thường tổ chức nghi lễ tế cờ, tổ chức hội thề, các tướng sỹ cùng nghĩa quân làm lễ cắt máu ăn thề trước khi xuất quân đánh trận. Đền Thề cũng là nơi cầu siêu cho các linh hồn nghĩa sỹ tử trận của nghĩa quân Yên Thế được siêu thoát. Tên gọi là Đền Thề nhưng thực ra bên trong lại bài trí hệ thống tượng Phật của một ngôi chùa theo phái Tịnh độ Tông. Tòa hậu cung bài trí tượng tam Thế Phật, tượng ADi Đà, tượng Quan Thế Âm Bồ Tát, Đại Thế Chí Bồ Tát...Tòa tiền tế lại có ban thờ tượng Đề Thám. Như vậy ở đây đã có sự dung hòa giữa các yếu tố Phật -Thánh và có cả sự kết hợp yếu tố văn hóa dân gian bản địa. Phải chăng đó còn là mục đích khác của Đề Thám. Việc tranh thủ và thực hành các nghi lễ tâm linh tại các ngôi đình, đền, chùa làm nơi thu phục lòng dân và nghĩa quân cũng là việc mà Đề Thám rất quan tâm. Cũng chính vì lý do đó mà nhiều các công trình văn hóa tôn giáo tín ngưỡng được Đề Thám cấp tiền tu sửa trong giai đoạn này. Cũng tại ngôi đền này, Đề Thám đã tự mình thực hành nghi thức tâm linh trong ứng xử với nghĩa quân và nhân dân Yên Thế. Hàng năm vào dịp rằm tháng Giêng tại đây Đề Thám cho tổ chức lễ cầu may, đây là dịp để Đề Thám thăm viếng các thân nhân, tử sỹ của nghĩa quân.

Cùng với đồn Phồn Xương,xưa kia tại đây đã diễn ra những khung cảnh sinh hoạt của nghĩa quân Yên Thế làm nức lòng người dân. Hội hè được tổ chức với nhiều trò chơi dân gian như thi nấu cơm, làm bánh, đấu vật, chọi gà, cưỡi ngựa, bắn cung, nỏ... Các đội tuồng Đồng Kỵ, Thổ Hà được Hoàng Hoa Thám mời lên trình diễn tại khu di tích này.

Là nơi khắc ghi hình ảnh nghĩa quân Yên Thế, đền Thề cùng 22 điểm di tích và cụm di tích khác thuộcHệ thống di tích lịch sử Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế ở Bắc Giang đã được Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10/5/2012 xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.                                                       

Đồng Ngọc Dưỡng

 

;?>