• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 3572268
  • Số người đang xem: 26
  • Trong ngày: 1348
  • Trong tuần: 19445
  • Trong tháng: 276752
  • Trong năm: 3220045
Trang chủ

Bản Mậu giữ nghề thêu

( 08:25 | 06/12/2012 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Những năm gần đây việc thêu thùa, may vá chỉ còn phù hợp với các bà, các mẹ từ trung tuổi trở lên tại bản Mậu, xã Tuấn Mậu (Sơn Động, Bắc Giang), khi mà nghề thêu đang có nguy cơ mai một và đồng bào chưa tìm được lớp kế cận. Mới đây, tín hiệu vui đã về với bản vùng cao, một lớp truyền dạy thêu được thành lập, thu hút khá đông người trẻ tuổi theo học và đem lai hiệu quả trong công tác bảo tồn, gìn giữ nét văn hóa độc đáo của dân tộc.

Cầm trên tay những bộ trang phục Dao truyền thống, du khách khó có thể hình dung những người phụ nữ dân tộc Dao đã phải mất bao nhiêu công sức, thời gian để thêu lên các họa tiết, hoa văn cầu kỳ, độc đáo.Với bàn tay khéo léo, tài hoa, phụ nữ dân tộc Dao tại Bản Mậu đã thêu lên những chiếc áo, váy, khăn, thắt lưng, mũ… cùng những đường nét, họa tiết hoa văn tinh tế, sinh động. Theo phong tục trước đây, con gái người Dao trước khi đi lấy chồng phải biết thêu thùa, may vá, như vậy mới được xem là “nữ công gia chánh”. Vì vậy ngay từ khi còn bé (lên 5, 6 tuổi) con gái Dao đã được bà hoặc mẹ dạy cách thêu trang phục. Mỗi năm một người phải tự tay thêu được từ 1 đến 2 bộ quần áo để trưng diện trong ngày Tết và để sau này về nhà chồng”. Vào dịp Tết,các chị em gái thưòng khoe sắc bằng cách diện những bộ váy áo lộng lẫy do chính tay mình làm ra, xúng xính vòng bạc đi chơi chợ phiên và du xuân.Tuy nhiên, khoảng chục năm trở lại đây, các bạn trẻ tại bản Mậu không còn để ý đến việc học thêu và nghề thêu truyền thống ở đây đang đứng trước nguy cơ bị mai một, trong khi những người biết thêu của bản chỉ còn được tính trên đầu ngón tay.Nguyện vọng của các nghệ nhân tại bản Mậu cũng như của chính quyền địa phương là tìm cách truyền lại nghề thêu cho lớp người kế tiếp, qua đó gìn giữ bản sắc.

Phụ nữ bản Mậu đang truyền lại nghề thêu cho lớp trẻ. Ảnh: Nguyễn Hưởng

Được sự hỗ trợ của một Việt kiều tại Mỹ, cộng với sự tâm huyết, nhiệt tình của các nghệ nhân, khoá học thêu đầu tiên đã được khởi động, thu hút hàng chục bạn gái tham gia. Tại nhà văn hoá của bản, vào những ngày nông nhàn, hay ngày nghỉ cuối tuần, 6 nghệ nhân thêu trong bản vẫn cần mẫn, miệt mài truyền nghề cho 30 học viên ở độ tuổi từ 10 đến 18, họ đều là con em đồng bào dân tộc Dao. Bà Triệu Thị Xoan, 55 tuổi ở bản Mậu cho hay: “Để tổ chức được lớp học thêu này chúng tôi đã phải đến vận động các gia đình tạo điều kiện cho con em mình theo học, lúc đầu có chút khó khăn vì ngoài giờ học ở trường các em vẫn thường phải tham gia giúp bố mẹ làm nương rẫy, sau khi được vận động nhiều phụ huynh đã hiểu và động viên con, em theo học, chúng tôi xác định học thêu không chỉ là đam mê mà còn là trách nhiệm lớn của đồng bào trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc”.Cũng theo bà Xoan, học thêu không khó, tuy nhiên để thành thạo, đòi hỏi người học phải kiên trì, đam mêtỉ mỉ, khéo léo và tính kiên nhẫn. Ban đầu sẽ học những kiến thức cơ bản nhất như nhận biết đường kim, mũi chỉ, học cách thêu sao cho thẳng hàng, sau đó là đến những công đoạn phức tạp như thêu các họa tiết hoa văn cầu kỳ. Trước đây đồng bào tự dệt vải để thêu nhưng sau khi nghề dệt thất truyền, bà con thường mua vải và chỉ công nghiệp ngoài chợ. Để thêu hoàn thành một bộ quần áo gồm: quần, áo, khăn, mũ, xà cạp, yếm thông thường mất 4 tháng (nếu thêu liên tục). Em Bàn Thị Vi, 10 tuổi cho biết: “Buổi tối em thường đến nhà sàn văn hóa của bản để học thêu, được các bà dạy khá chi tiết đối với từng công đoạn, hiện giờ em đã biết thêu một số bộ phận đơn giản như các đường thẳng, đường vắt chéo, em sẽ cố gắng chăm chỉ rèn luyện để tiếp thu kỹ năng thêu, góp phần gìn giữ bản sắc của dân tộc mình”. Đánh giá về lớp truyền dạy thêu ở bản Mậu, ông Trương Ngọc Tuân, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa và Thể thao huyện Sơn Động cho biết, việc duy trì học thêu tại bản Mậu hiện gặp không ít khó khăn do kinh phí eo hẹp. Với sự hỗ trợ một phần nhỏ của Việt kiều, chỉ đủ cho lớp học được khai giảng, lớp học được duy trì phần lớn do sự tâm huyết, nhiệt tình của những nghệ nhân trong bản và lòng đam mê của người học. Để tổ chức lớp dạy thêu, các nghệ nhân đã gác lại công việc nương rẫy hàng ngày, mỗi buổi sáng, buổi tối họ dành thời gian, tích cực đến nhà văn hóa để dạy các cháu trong bản biết cách thêu. Đến nay hầu hết học viên đã biết thêu những đường nét cơ bản, có em tiếp thu nhanh đã thêu khá thành thạo.

Bản Mậu có hơn 100 hộ, gần 500 nhân khẩu đều là người Dao, đời sống kinh tế của đồng bào còn nhiều khó khăn. Việc khôi phục nghề thêu không chỉ nhằm giữ gìn nét văn hóa truyền thống của cha ông mà còn là một hướng đi quan trọng, góp phần phục vụ du lịch bên sườn Tây Yên Tử và phát triển kinh tế trong tương lai.

Nguyễn Hưởng

 

;?>