• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4129848
  • Số người đang xem: 37
  • Trong ngày: 3770
  • Trong tuần: 3770
  • Trong tháng: 297605
  • Trong năm: 3777625
Trang chủ

Lễ Hội chùa Vĩnh Nghiêm – Di sản Văn hóa Phi vật thể cấp Quốc gia

( 09:02 | 25/01/2014 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Chùa Vĩnh Nghiêm thuộc thôn Đức La, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) được xây dựng từ thời Lý. Tọa lạc nơi hợp lưu của sông Lục Nam và sông Thương, chùa nhìn ra ngã ba sông, phía Lục đầu giang - Kiếp Bạc, vùng cửa ngõ ra vào núi Yên Tử. Vì thế mà suốt gần ngàn năm trôi qua, dân gian có câu: “Ai qua Yên Tử, Quỳnh Lâm/ Vĩnh Nghiêm chưa tới thiền tâm chưa đành”.

Chùa Vĩnh Nghiêm là một trong những ngôi chùa cổ nhất Việt Nam, đã trở thành một trung tâm Phật giáo nổi tiếng của cả nước. Nơi đây là khởi nguồn của thiền phái Trúc Lâm, với sự thuyết pháp của ba vị sư tổ là Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang. Để tưởng nhớ công lao của các vị sư tổ, hàng năm cứ vào ngày 13, 14 tháng 2 âm lịch, các tăng sư trụ trì chùa đã phối hợp chặt chẽ với các cấp chính quyền địa phương tổ chức lễ hội rất long trọng. Vì đây là hội chùa nên yếu tố hội ít mà mang tính chất lễ giỗ nhiều hơn.

Lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm được tổ chức nhằm tưởng nhớ các vị sư tổ, có ảnh hưởng to lớn của phật giáo trong đời sống xã hội. Trong lễ hội phần long trọng nhất là đám rước của 3 làng: La Thượng, La Trung và La Hạ thuộc xã Trí Yên. Đi đầu mỗi đám rước là các loại: cờ quạt, chấp kích, gươm trường, bát biểu, tiếp theo là kiệu, trên mỗi kiệu được bày trí các loại đồ thờ cúng: hương hoa, bánh kẹo, lễ vật, hoa quả…Đối tượng tham gia rước kiệu là những nam thanh, nữ tú chưa vợ, chưa chồng, ngoan ngoãn…đi sau là các cụ ông, cụ bà trong những bộ trang phục áo dài, khăn xếp và các ban ngành đoàn thể, nhân dân…Cả 3 đoàn rước của 3 làng xuất phát từ làng mình tiến về khu vực chùa, đến cửa chùa thì đoàn rước của La Thượng với tư cách là anh cả nên được rước vào khu vực tiền đường…cờ, lọng và chấp kích tản ra hai bên, kiệu được khiêng thẳng vào khu tam bảo rồi hạ xuống, cỗ trên kiệu cũng được hạ bày lên ban thờ ở tam bảo và làm lễ cúng Phật. Sau khi đoàn rước của La Thượng đã vào trong tam bảo và dâng hương xong thì đoàn rước của La Trung mới được phép tiếp tục hành rước, đoàn của làng La Trung được rước vào nhà tổ đệ nhất, đến trước cửa nhà tổ thì hai hàng cờ tản ra hai bên, kiệu tiến lên phía trước và từ từ hạ xuống. Cỗ trên kiệu cũng được hạ xuống và đặt lên ban thờ để cúng tổ. Sau khi kết thúc lễ cúng tổ của La Trung thì đến lễ cúng tổ của đoàn La Hạ. Đoàn rước của La Hạ được tiến vào nhà tổ đệ nhị, dâng lễ lên ban thờ làm lễ cúng Phật.

Bên cạnh phần lễ là phần hội, các trò chơi dân gian được diễn ra: đánh đu, cướp cờ, đấu vật…tất cả đã hoà vào không khí tưng bừng của ngày hội. Trong khu vực chùa, Ban tổ chức căng cờ và câu đối rất long trọng, ngoài các ngả đường đã tràn ngập cờ hoa, biểu ngữ tạo cho không khí ngày hội thêm tưng bừng náo nhiệt hơn. Các tiết mục dưỡng sinh chào mừng lễ hội cũng rất hấp dẫn, các cụ ông, cụ bà trong những bộ trang phục dưỡng sinh rất khoẻ khoắn, với những đường múa khi cương, khi nhu “tịnh trong động, tĩnh trong tịnh”. Ngoài cổng tam quan cũng diễn ra giải đấu vật rất sôi động, với sự tham gia của các huyện trong toàn tỉnh: Yên Dũng, Việt Yên, Tân Yên, Yên Thế, Hiệp Hoà…Đô vật của các huyện sẽ đấu với nhau qua các vòng loại vào vòng bán kết, chung kết. Sau đó sẽ phân loại ra các giải nhất, nhì, ba và sẽ nhận được phần thưởng của ban tổ chức. Cùng với các nghi lễ thì chương trình văn nghệ gồm các tiết mục giao lưu văn nghệ của 13 thôn trong xã Trí Yên, đặc biệt hơn cả là chương trình văn nghệ do đội văn nghệ Phật giáo tỉnh biểu diễn với các tiết mục ca kịch cải lương Thạch Sanh - Lý Thông và một số tiểu phẩm giáo dục lớp trẻ tránh xa một số thói hư tật xấu, các tệ nạn xã hội.

Văn hóa ẩm thực là một trong những nét văn hoá độc đáo không thể thiếu trong ngày hội. Ăn uống là một thành tố văn hoá, vì vậy mỗi dân tộc, mỗi vùng miền hay mỗi làng quê khác nhau thì có những phong cách, khẩu vị và những món ăn riêng. Làng La là một làng cũng có nhiều nét văn hoá riêng vì vậy các món ăn cũng có nhiều nét văn hoá độc đáo. Ẩm thực tại lễ hội bao gồm các món chay dùng để cúng tổ: giò lụa, chả hấp, chả chìa, thịt gà, chuối nấu ốc…tất cả được chế biến từ những nguyên liệu: đỗ tương, đỗ xanh, lạc, bột mì, bột nếp, bột canh, mì chính…Các đồ lễ dùng để dâng cúng lên Đức Phật bao giờ cũng là những thứ ngon nhất, đẹp nhất. Từ những vật phẩm thông thường như vậy, nhưng dưới bàn tay khéo léo của những người phụ nữ đảm đang, họ đã chế biến ra các món ăn với những tên món rất độc đáo mang đậm hương vị quê hương: chả chìa, chả sợi, chả hấp, thịt gà, giò lụa…Lễ cúng bao gồm có hoa quả và lễ chay, thứ hoa quả cũng phải tuyển chọn loại quả tươi ngon, to đẹp và nhìn phải bắt mắt. Ngoài ra nhà chùa còn làm cỗ cho tất cả các con hương, đệ tử trong vùng và nhân dân các nơi về dự hội, lễ tổ…với những món ăn rất bình dị nhưng mang đậm nét văn hoá làng La.

Trong những ngày hội, các vị sư trụ trì trong chùa đã lập đàn giảng quy cho các con hương, đệ tử và khách thập phương về dự hội hiểu thêm về đạo Phật. Có thể nói lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm là một lễ hội từ lâu đã nổi tiếng xa gần, hàng năm cứ vào dịp hội chùa lại thu hút hàng ngàn khách thập phương trong và ngoài tỉnh về với chốn tổ linh thiêng, thắp hương biểu hiện lòng thành kính và biết ơn tới các vị Phật - Thánh. Với những giá trị lịch sử văn hoá to lớn, chùa Vĩnh Nghiêm vẫn mãi là chốn tổ để khách thập phương tìm về đây để gửi gắm tâm linh, để cầu mong mọi điều may mắn tốt đẹp cho đất nước, cho gia đình và cho chính bản thân, để tìm đến cái chân - thiện - mỹ, “từ, bi, hỷ, xả”…

Thân Quang Huy

 

;?>