• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 3581495
  • Số người đang xem: 27
  • Trong ngày: 4588
  • Trong tuần: 28672
  • Trong tháng: 285979
  • Trong năm: 3229272
Trang chủ

Thăm đình Bo Giàu

( 08:11 | 17/07/2014 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

“Đình Cổ Trang linh lang đánh vật

Gái Cổ Trang xinh thật là xinh

Ước gì ta lấy được mình

Thì ta treo giải giữa đình Cổ Trang

Ngắt lá khoai lang, ngắt ngọn khoai lang

Ai về làm rể Cổ Trang thì về

Cổ Trang có cây bồ đề

Có sông tắm mát ai về thì đi ”

Câu ca da diết, xao động lòng người chứa đựng bao tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương bản quán ấy như vẫy mời du khách về với vùng Bo Giàu, thuộc xã Nghĩa Hưng, huyện Lạng Giang. Đình Cổ Trang còn có một tên gọi khác là đình Bo Giàu. Gọi đình Cổ Trang bởi ngày trước đình này thuộc đình hàng xã của xã Cổ Trang, tổng Đào Quán, huyện Bảo Lộc, phủ Lạng Giang, xứ Kinh Bắc. Gọi đình Bo Giàu là gọi theo tên làng cũ nơi đình tồn tại gồm các thôn: Chằm, Giữa, Sỏi, Bờ Lở.

Hiện nay, đình Bo Giàu nằm ở đất giáp ranh giữa hai thôn Giữa và Chằm thuộc xã Nghĩa Hưng, huyện Lạng Giang. Đình quay hướng Tây Nam, nơi đình toạ lạc là một khu đất rộng, dù xung quanh cư dân đã cư trú bao bọc đình vào giữa nhưng cảnh quan địa lý vẫn đẹp, thoáng đãng.

Theo các tài liệu trong địa phương cũng như căn cứ vào các hiện vật trong đình ta có thể biết được ngôi đình có lịch sử từ thời Lê Trung Hưng, qua nhiều lần tu sửa đến năm Nhâm Tuất 1922 (tức năm thứ  6 đời vua Khải Định) làng đã tiến hành trùng tu ngôi đình. Đình thờ Thành hoàng làng là Đức thánh Cao Sơn- Quí Minh. Đình Bo Giàu có qui mô bề thế với những nét kiến trúc gỗ đẹp, vững chãi. Trước khi vào đình, du khách được đi qua một hệ thống cổng tam quan xây dựng năm 1931 và tu tạo năm 1993. Hai cột đồng trụ ở cửa chính, phần trên đầu cột cách điệu hình đèn lồng có đắp nổi tứ linh bên trên cùng là hình 4 con phượng quay đuôi vào với nhau (còn gọi là hình cổ lượn chân quì). Hai cột đồng trụ hai bên phần cách điệu hình đèn lồng lại đắp nổi đề tài “tứ quí hoá rồng”, bên trên tạo tác hình búp sen. Hai cửa bên, phía trên là hai tầng mái chồng diêm. Hai cột phía ngoài cùng đắp hình con nghê ở đầu cột với ý nghĩa để kiểm soát tâm linh của mọi người khi bước vào đình. Ở trên thân các cột đồng trụ đều đắp nổi các câu đối chữ Hán với nội dung ca ngợi quê hương, đạo lý làm người, ví dụ như:

Trường lưu thiên địa tu tam đức

Tục trạch nhân dân đắc nhất linh”

( Chảy dài mãi trong đời đất là việc tu tam đức

Có ân trạch để lại trong nhân dân thì thu được sự linh thiêng)

“Cổ đạo do tồn thiên tải hạ

Trang nghiêm như tại cửa trùng cao”

(Đạo xưa vẫn còn tồn tại mãi nghìn năm

Sự trang nghiêm vẫn còn cao đến cửu trùng)

“ Sơn thuỷ triều hồi hiển huệ linh cơ tụ cổ

Lâmcách y cựu chú duy ứng thổ tương trang”

(Núi sông chầu về đem lại nhiều ân huệ ở chốn đài thiêng tự ngàn xưa

Rừng núi như xưa không có gì thay đổi trên mảnh đất này vẫn trang nghiêm).

Qua tam quan đến một khoảng sân rộng là đến cửa đình Bo Giàu. Đình có bố cục mặt bằng theo kiểu chữ đinh (J) gồm toà tiền tế và hậu cung. Nhìn tổng thể kiến trúc, ta có thể nhận xét rằng đình Bo Giàu là một trong những công trình kiến trúc cổ có qui mô bề thế, vững chãi nhất nhì trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Mái đình được lợp bằng ngói mũi, bốn đầu đao mái cong vút được các nghệ nhân khéo léo tạo tác hình lá cúc lật và con sấu; ở góc mái đắp con kìm - những yếu tố này khiến cho ngôi đình thêm phần linh thiêng cổ kính cũng như làm cho đình thanh thoát, đẹp đẽ hơn. Toà tiền tế có 3 gian 2 chái gồm 4 vì chính, 2 vì chái, mỗi vì có 4 hàng chân cột. Kết cấu các vì là được làm theo kiểu trụ giá chiêng, tiền bẩy, hậu bẩy. Đỡ lấy hoành mái là các đầu trụ được các nghệ nhân chạm khắc trang trí hình vân mây, lá lật; đầu dư ở mỗi cột được biến thể thành đầu rồng và các hoa văn hình chữ thọ, lá cúc, vân mây….Những chi tiết trên đã làm cho kiến trúc đình thêm phần mềm mại, uyển chuyển mà bớt đi phần thô cứng, giản đơn.  

Đình Bo Giàu. Ảnh: Hạ Vũ

Hậu cung đình được nối ngay với toà tiền tế có 2 gian, trên cửa cấm hậu cung là hệ thống vì ván mê được chạm kênh bong với những đường nét tinh tế về đề tài “Long vân khánh hội ”. Kết cấu vì trong tòa hậu cung làm theo kiểu thượng chồng giường, hạ kẻ chàng.

Trong đình còn lưu giữ một số hiện vật quí có giá trị, tiêu biểu là một ngai thờ cổ đặt ở trong hậu cung mang phong cách tạo tác thời Lê Trung Hưng. Ngai thờ khá đẹp, các nét chạm khắc tinh xảo mang giá trị nghệ thuật cao, hai tay ngai là 2 con rồng ngậm ngọc, phía xung quanh ngai chạm các hình nghê chầu, phượng múa…

Hằng năm xuân thu nhị kỳ đình mở cửa để dân làng tế lễ tưởng nhớ công lao của Đức thánh Cao Sơn -Quí Minh là những vị thánh đã có công đánh giặc, giúp dân giúp nước bảo vệ sự bình yên của đất nước. Hội chính của đình tổ chức vào mồng 7 tháng Giêng, ngày mồng 2 tháng 8 âm lịch dân làng tổ chức lễ tế công lao của Đức thánh. Trong lễ hội chính tháng Giêng có rước Thánh từ điếm làng ra đình và ban tế tổ chức 3 tuần tế lễ, buổi chiều có các trò chơi dân gian như: Chọi gà, đu quay, cờ người, bịt mắt đập niêu, đi cầu kiều…buổi tối có hát nhà trò và hát cung văn…thu hút rất đông đảo du khách gần xa tham dự.

Không chỉ là một công trình tín ngưỡng có kiến trúc đẹp mà đình Bo Giàu còn được nhiều người biết đến với sự kiện lịch sử đã diễn ra tại đình. Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ hai vào trung tuần tháng 7/1949 đã diễn ra tại đình Bo Giàu. Gần 200 đại biểu thay mặt trên 7.000 đảng viên trong tỉnh đã về dự. Đại hội đang làm việc thì Thực dân Pháp tấn công đánh chiếm một số nơi thuộc Yên Dũng, Việt Yên và Phủ Lạng Thương. Trước tình hình đó, sau khi tiến hành xong phần kiểm điểm sự lãnh đạo của Đảng bộ và thảo luận về công tác lãnh đạo của Đảng bộ trong nhiệm kỳ mới, Đại hội đã dừng lại để các đại biểu trở về địa phương chỉ đạo phong trào kháng chiến.

Đình Bo Giàu có giá trị cao về văn hoá nghệ thuật, đồng thời đình còn mang giá trị tiêu biểu về lịch sử. Ngôì đình chính là một tư liệu vật chất quan trọng phản ánh sâu sắc về truyền thống văn hoá, truyền thống yêu nước, quá trình đấu tranh gian khổ vì độc lập tự do của cha ông. Tất cả các giá trị của đình Bo Giàu không chỉ tô đẹp hơn cho vùng đất con người nơi đây mà còn góp phần làm phong phú thêm vốn di sản văn hoá của tỉnh Bắc Giang chúng ta./. 

Hạ Vũ

 

 

;?>