• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4549501
  • Số người đang xem: 45
  • Trong ngày: 1080
  • Trong tuần: 24574
  • Trong tháng: 2110266
  • Trong năm: 4549501
Trang chủ

Bánh Chưng Hiệp Hoà- món quà ngày Tết

( 15:13 | 13/02/2015 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Bánh chưng đồng nghĩa với Tết, nếu không có bánh chưng thì Tết sẽ đễnh đoãng, thiếu hụt một phần lớn, vì vậy mà bánh chưng thành món ăn dân tộc quen thuộc với chúng ta từ ngàn đời. Các cụ xưa có câu:

“Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”

 Bánh chưng xanh là màu truyền thống đầy thương nhớ kỷ niệm đời người thức dậy mỗi độ Tết đến Xuân về. Ở nhiều nơi gói bánh chưng vuôngbằng lá dong, còn ở Hiệp Hoà một số nơi lại gói bánh chưng dài bằng lá chít, trở thành nghề truyền thống nổi tiếng như ở các xã Hoàng Vân, Hoàng An. Không giống như nhiều nơi chỉ làm bánh theo thời vụ, hay những dịp lễ Tết, nơi đây các lò luộc bánh đỏ lửa quanh năm. Trong chuyến công tác vừa qua cùng anh bạn tại huyện Hiệp Hòa, tôi đã được mục sở thị “Hợp tác xã bánh chưng”. Đến đầu thôn Hoàng Liên xã Hoàng An chúng tôi đã bị cuốn hút bởi mùi thơm dịu mát của lá chít, mùi nếp hương quyến rũ thơm nồng. Người dân Hiệp Hòa gói bánh chưng bằng lá chít nên được khách hàng ưa chuộng. Tuy cầu kỳ, đòi hỏi phải khéo léo, tỉ mỷ nhưng gói bằng lá chít bánh sẽ thơm, rền, ráo nước và mang hương vị đặc trưng. Theo kinh nghiệm của những người làm bánh tại Hoàng Vân, Hoàng An, các công đoạn cho ra đời một mẻ bánh chưng khá cầu kỳ, mỗi công đoạn lại đòi hỏi sự tinh tế, kinh nghiệm cùng bí quyết gia truyền của người thợ làm nghề, trong đó đáng chú ý nhất là khâu chọn nguyên liệu gạo, đậu xanh, thịt… đến luộc lá, ngâm gạo, gói, luộc bánh đều cần thực hiện đúng quy trình kỹ thuật. Khi gói bánh không được quá chặt tay làm bánh nhanh lại gạo, lỏng tay bánh sẽ nhão... Bánh được đưa lên bếp luộc trong thời gian khoảng từ 12 đến 14 tiếng đồng hồ rồi vớt ra, rửa sạch, sau đó dùng tay lăn với rơm nếp cho rền và dẻo hơn.

Gói bánh chưng Tết. Ảnh: Phương Thảo

Anh Nguyễn Văn Ngọc ở xã Hoàng An cho biết: Ở 2 xã Hoàng Vân và Hoàng An có gần 40 hộ chuyên gói bánh chưng tập trung ở các thôn Hoàng Liên, An Cập, Bảo An và Lạc Yên. Sản phẩm làm ra, một phần cung cấp theo những đơn đặt hàng, một phần phục vụ các đám cưới và nhà hàng trong tỉnh, số còn lại bán tại các chợ. Vào dịp Tết là thời điểm nhu cầu tiêu thụ bánh rất lớn, nhiều gia đình không đủ bánh để cung cấp cho thị trường. Mỗi gia đình gói từ 500 đến  700 kg bánh chưng xanh bán ra thị trường trong và ngoài tỉnh theo đơn đặt hàng, giá từ 30 đến 45 nghìn đồng một chiếc. Ở đây bà con còn trồng chít để lấy lá, giá bán từ 30 -50 nghìn đồng/100 lá. Từ việc làm bánh và bán lá chít, lá chuối giúp nhiều hộ dân trong thôn thoát nghèo.

Bánh chưng Tết thường để ăn dài ngày, có khi mùng 10 hay rằm mới hết. Lá phải rửa thật kỹ, lau đi lau lại và gói mặt ruột lá vào trong để khi bóc bánh, màu bánh xanh rờn, tạo ra một mảng xanh non trên mâm cỗ vốn cần nhiều màu sắc cho Tết đẹp. Anh Ngọc tâm sự thêm, nghề làm bánh chưng bán ra thị trường mỗi tháng cho thu nhập từ 5 đến 7 triệu đồng một người nhưng những tháng áp Tết thì vui hơn vì bánh của mình được nhiều người đặt hàng để biếu, gửi cho bà con ở phương xa như thành phố Hồ Chí Minh và cả các nước Châu Âu, châu Mỹ …, do đó mình gói bánh càng cẩn thận hơn, gửi hồn của người gói vào từng chiếc bánh.

Vậy bánh chưng thế nào là ngon? Tỷ lệ gạo, đỗ, thịt phải tương xứng và chiếc bánh không quá to. Bốn lạng gạo chọn kỹ, một lạng rưỡi đỗ đã đãi và nấu, giã nhuyễn, một lạng rưỡi thịt ở lưng con lợn, tức là có cả bì, cả khổ mỡ dầy, thịt thăn nạc, hoặc vai sấn, mông sấn để có cả nạc và mỡ, nạc thì thơm, bùi, mỡ thì làm bánh mềm mại, tăng độ rền. Với lượng nguyên liệu ấy, chiếc bánh không quá to, ăn một miếng bánh chưng không bị no, rồi có thể tiếp tục ăn các món khác, hoặc cuối bữa, ăn miếng bánh với cá kho, người thích ngọt thì ăn với chè kho ngọt sắc cũng rất ngon. Tốt nhất là có con cà cuống, băm nhỏ trộn vào thịt làm nhân, khi bóc bánh ăn béo ngậy, rất  thơm. 

Cái thú luộc bánh chưng mùa đông lây phây mưa và giá lạnh. Lửa ấm nồng, vùi củ khoai lang cho sực nức hương thơm, ánh lửa bập bùng, gia đình quây quần đoàn tụ, hồi hộp chờ vớt bánh xem chất lượng sẽ ra sao. Chiếc bánh ngon nhất có lẽ là chiếc bánh đầu tiên, thắp hương lên bàn thờ tiên tổ xong, mỗi người nếm một miếng. Đây là miếng bánh đầu tiên sau một năm chờ đợi, chưa có cỗ bàn chưa bị cái béo, cái ngấy, cái no làm cái lưỡi, cái mắt bão hoà mọi món. Và ngon nữa có lẽ là chiếc bánh cuối cùng, chia tay với bánh để đợi chờ một năm nữa mới gặp nhau… 

Giàu hay nghèo đến đâu, Tết cũng phải có dăm ba chiếc bánh chưng... Ngon hay không ngon, tuỳ theo hoàn cảnh và cách gói, cách ăn của từng gia đình, từng địa phương, nhưng có thể nói bánh chưng xanh ở huyện Hiệp Hòa tỉnh Bắc Giang vẫn xứng đáng là mónquà ngày Tết không phải nơi nào cũng có và điều đáng tự hào hơn bởi lẽ người Hiệp Hòa vẫn duy trì được một đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Nguyễn Đắc Dũng

 

 

 

;?>