• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4354666
  • Số người đang xem: 53
  • Trong ngày: 1786
  • Trong tuần: 39820
  • Trong tháng: 1915431
  • Trong năm: 4354666
Trang chủ

Đình Ngũ Phúc

( 14:41 | 26/06/2015 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Trong đời sống văn hoá tinh thần của người Việt, đình làng không chỉ là trung tâm sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của cộng đồng làng xã, mà còn là nơi nuôi dưỡng, bảo tồn những giá trị lịch sử - văn hoá, kiến trúc - nghệ thuật, thể hiện cái nhìn về nhân sinh quan và vũ trụ cũng như những khao khát và ước vọng sống mang tâm hồn và hơi thở của thời đại. Đình Ngũ Phúc là một trong những công trình kiến trúc như vậy.

Đình Ngũ Phúc tọa lạc trên một khu đất rộng rãi, thoáng đãng ở đầu thôn Ngọ Phúc, xã Châu Minh, huyện Hiệp Hòa. Đình ngoảnh nhìn hướng Tây Nam. Mặc dù đã qua nhiều lần trùng tu tôn tạo, song hiện nay đình vẫn còn bảo lưu được những giá trị của một ngôi đình cổ có từ lâu đời. Viết về việc tu sửa di tích, trong nội dung cây hương "Đăng đài thạch trụ Hậu sự bi ký" tạo tác vào ngày tốt triều vua Lê Dụ Tông niên hiệu Bảo Thái thứ 8 (1727) hiện đặt trong tòa tiền đình ghi rõ: Phàm đèn hương là để chiếu sáng vậy. Phụng thờ là để ghi nhớ muôn đời, điều này sáng tỏ vậy. Mở ra việc làm đèn hương tỏa chiếu 9 tầng điện ngọc. Nay có ông họ Hà tên tự …Minh ở xã Đoan Bái, huyện Yên Việt, phủ Bắc Hà cùng với phu nhân đến xã Ngũ Phúc của bản huyện, thấy ngôi đình bị hư hỏng đổ nát trong khi mọi người trên dưới của 3 giáp không đủ tiền của, công sức để làm đình. Ông đã xuất tiền của mình để cho dân chi dùng vào việc làm đình. Thế nên, mọi người trên dưới lớn nhỏ trong 3 giáp đều thuận tình tôn bầu ông làm Hậu phụng thờ khi ông mất đi. Ông đã hưng công ban phát tiền của, sức lực để việc làm đình được hoàn thành, lưu truyền cho con cháu mãi mãi về sau. Để tỏ lòng tôn kính đã dựng cây đèn đá và viết bài minh ca ngợi trong văn bia.  Nay tạo dựng…để lưu truyền cho đời sau...

Đình Ngũ Phúc hiện nay có bình đồ kiến trúc theo lối chữ đinh gồm toà tiền đình và hậu cung. Toà tiền đình tường xây bằng gạch chỉ, trát vữa, quét vôi trắng bên trong. Mái lợp ngói mũi. Bò nóc lợp ngói bò, bắt mạch, để mộc. Giữa bờ nóc đắp trang trí hình lưỡng long chầu nhật. Bờ dải xây gạch, trát vữa, phía trước xây giật cấp kiểu tam sơn để nối với cột đồng trụ ở hai bên. Trên đỉnh cột đắp trang trí hình quả dành dành cách điệu, thân cột khắc chữ Hán. Kết cấu chịu lực bên trong toà tiền đình được tạo bởi 5 gian, 6 vì, 2 vì gian giữa có 3 hàng chân cột, 4 vì gian bên có 2 hàng chân cột. Bốn vì mái gian giữa được gắn kết theo kiểu thức vì kèo trốn trụ, tiền kẻ, hậu bẩy. Hai vì mái gian hồi được gắn kết theo kiểu thức con chồng, đấu kê, trốn trụ, vì nách dạng cốn mê. Các cấu kiện kiến trúc đều được làm bằng gỗ nhóm 4, bào trơn, đóng bén, riêng hai bức cốn vì nách gian hồi phía trước trang trí hình rồng, hoa lá cách điệu. Hậu cung tường xây gạch, trát vữa, quét vôi trắng bên trong. Mái lợp ngói mũi. Bờ nóc lợp ngói bò, bắt mạch, để mộc, bờ dải xây gạch, phủ vữa. Kết cấu chịu lực bên trong tòa hậu cung được tạo bởi 3 gian, 4 vì. Bốn vì mái được gắn kết theo kiểu thức vì kèo trốn trụ, quá giang gác tường. Các cấu kiện kiến trúc đều được làm bằng gỗ nhóm 4 chắc khỏe.

Phía trước đình Ngũ Phúc. Ảnh: Trần Tuân

Đình Ngũ Phúc là nơi thờ Đức thánh Tam Giang - vốn là thuộc tướng của Triệu Quang Phục. Các ông đã phò vua giúp nước, có nhiều công lao chống giặc Lương thế kỷ thứ VI. Khi hiển thánh các ngài còn âm phù giúp cho nhà Lý diệt giặc Tống, phù Lê đánh giặc Minh giúp cho đất nước được bình yên, nhân dân đời đời no ấm. Công lao của các ông đã được sử thần xưa biên ghi trong quốc sử, trong ngọc phả, thần tích, sắc cho nhân dân phụng thờ. Hiện có hơn 300 làng dọc theo sông Cầu từ “Thượng Đu Đuổi, chí hạ Lục Đầu Giang” tôn các ông làm Thành hoàng làng, lập đền, đình thờ phụng, trong đó có đình Ngũ Phúc.

Ngoài tư liệu Hán - Nôm, đình Ngũ Phúc còn lưu giữ được nhiều di vật, cổ vật có giá trị nghiên cứu khoa học như: 01 cây hương đá tứ diện “Đăng đài thạch trụ Hậu sự bi ký” được tạo dựng năm vua Lê Dụ Tông niên hiệuBảo Thái thứ 8 (1727) triều vua Lê Trung Hưng, 01 bia đá tứ diện niên hiệu Cảnh Hưng thứ 39 (1778), 01 bia đá thời Nguyễn niên hiệu Khải Định thứ 7 (1922), 01 bia đá (không rõ niên đại), 03 ngai thờ thế kỷ XIX, kiệu song hành…

Đình Ngũ Phúc ngoài ý nghĩa to lớn về lịch sử còn là trung tâm sinh hoạt văn hoá, tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Hằng năm, vào ngày 12 tháng Giêng, nhân dân địa phương lại mở hội để tưởng nhớ tới công trạng của Đức Thánh Tam Giang. Trong ngày hội tại đình, dân thôn tổ chức nhiều nghi thức rước, tế long trọng và các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc: Vật, kéo co, chọi gà, cờ tướng...

Với những giá trị to lớn, di tích đình Ngũ Phúc, xã Châu Minh, huyện Hiệp Hòa đã được xếp hạng cấp tỉnh theo Quyết định 1987/QĐ-UBND ngày 12 tháng 12 năm 2014.

Phương Vy

 

 

;?>