• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 853514
  • Số người đang xem: 32
  • Trong ngày: 11848
  • Trong tuần: 34706
  • Trong tháng: 853467
  • Trong năm: 853514
Trang chủ

Cụm di tích Cầu Vồng trong di tích Quốc gia đặc biệt về cuộc khởi nghĩa Yên Thế

( 14:44 | 26/06/2015 ) Bản để inGửi bài này qua Email

 

Cụm di tích Cầu Vồng (gồm đình, đền, chùa và nghè Vồng), xã Song Vân, huyện Tân Yên là một trong 23 điểm di tích và cụm di tích thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt: Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế. Đây là cụm di tích có giá trị độc đáo tiêu biểu, nơi khắc ghi hình ảnh sâu đậm của nghĩa quân Yên Thế từ những ngày đầu khởi nghĩa.

Những tư liệu hiện vật còn bảo lưu trong cụm di tích như cây hương đá dựng năm 1704, sắc phong thời Nguyễn và nhiều đồ thờ tự khác...cho biết cụm di tích Cầu Vồng được xây dựng từ thời Hậu Lê thế kỷ XVII và đã được tu sửa lớn ở thời Nguyễn (thế kỷ XIX) và các giai đoạn sau này. Cụm di tích Cầu Vồng là nơi tôn thờ những người có công với dân với nước như Đức thánh Cao Sơn-Quý Minh thời Hùng Vương, 18 vị Quận Công dòng họ Dương người địa phương sống ở thời Lê-Mạc. Di tích Cầu Vồng cũng là nơi tôn thờ các tướng sỹ của nghĩa quân Yên Thế tử trận.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội đình Vồng (xã Song Vân, huyện Tân Yên). Ảnh: Hương Quỳnh

Đình Vồnghiện nay có bình đồ kiến trúc kiểu chữ đinh gồm 3 gian 2 chái, tòa đại đình nối tòa hậu cung 2 gian nhỏ. Phần kiến trúc vì mái liên kết theo kiểu biến thể chồng rường giá chiêng, các cấu kiện không chạm khắc. Chùa Vồng có tên chữ là Hồng Cầu tự nằm phía sau ngôi đình và ngôi đền Vồng tạo nên quần thể di tích liên hoàn cổ kính theo kiểu tiền Thần hậu Phật. Chùa có bình đồ kiến trúc kiểu chữ công gồm tiền đường, thiêu hương và thượng điện. Tòa tiền đường có 5 gian 2 chái, 4 mái đao cong, kết cấu bộ khung vì mái gồm bốn hàng chân cột gỗ lim, liên kết vì mái theo kiểu thượng con chồng, hạ kẻ truyền. Các cấu kiện kiến trúc chạm khắc hoa lá đơn giản thanh thoát, mang nét phong cách thời Nguyễn. Phật điện bài trí đủ hệ thống tượng Phật. Chùa Vồng còn bảo lưu được cây hương đá tạo dựng năm 1704 khắc chữ Hán có nội dung ghi về việc xây dựng và tu sửa chùa. Cạnh sân chùa còn một cây thị cổ thụ chắc có niên đại cùng ngôi chùa. Hệ thống tượng Phật trong chùa cùng một số hiện vật đồ thờ tự có giá trị nghiên cứu khoa học.Đền Vồngnhìn ra Ngòi và cây Cầu Vồng. Bình đồ kiến trúc kiểu chữ nhất gồm 1 gian 2 chái, 4 mái đao cong, đền còn bảo lưu được nhiều nét kiến trúc cổ có sự đan xen của thời Lê, Nguyễn. Bên trong có khám thờ, ngai thờ, bài vị cùng các đồ tế khí khác. Nghè Vồngnay chỉ còn hậu cung 2 gian, kiến trúc gỗ thời Nguyễn, di tích nằm giáp Ngòi và cây Cầu Vồng cũ. Cây Cầu Vồng xưa có hai nhịp, uốn cong như cầu vồng, toàn bộ gỗ lim, kiến trúc kiểu: “thượng gia, hạ kiều” có mái ngói và sơn đỏ toàn bộ. Cầu được dựng từ thời Mạc và bị hỏng vào những năm 1940-1950. Nay được dựng bằng cây cầu mới. Tên Cầu Vồngđã đi vào lịch sử như một chứng tích của vùng đất đầy kỳ tích oai hùng với lễ hội truyền thống mang đậm sắc thái văn hoá vùng của miền Yên Thế hạ xưa, Tân Yên nay.Cây Cầu Vồngcũng là chứng tích lịch sử còn ghi dấu chân của nghĩa quân Yên Thế nhiều lần xuất quân đánh trận qua đây. Phía trước Cầu Vồng có bãi trậnlà nơi tập trận của binh sỹ từ thời Lê -Mạc, sau là bãi tập trận của nghĩa quân Yên Thế. Cách di tích Cầu Vồng khoảng 400m về hướng Bắc là điểm vọng gáccủa nghĩa quân Yên Thế, thuộc dốc đình Vồng hay còn gọi là vọng gác Cầu Đá. Nơi đây thường ngày đều có quân của Đề Thám canh gác theo dõi tình hình của quân Pháp. Mỗi khi Hoàng Hoa Thám về làng Vân Cầu liên lạc với gia đình ông Tạ Văn Khấu và một số tướng lĩnh trong làng thì vọng gác là nơi quan sát và bảo vệ cho sự an toàn của Đề Thám và nghĩa quân. Địa điểm Rừng Sởnay thuộc thôn Đông Lai-Vân Cầu cách khu di tích Cầu Vồng khoảng 1km là nơi huấn luyện và tụ nghĩa binh của nghĩa quân Yên Thế, trận đánh tại đồn Phủ Nhã Nam, nghĩa quân Yên Thế đã xuất quân tại địa điểm này, đánh trận song lại thu quân về tập kết tại Rừng Sở.

Di tích Cầu Vồng là nơi tập hợp các tướng lĩnh tài ba cùng hợp sức đánh đuổi giặc Pháp, mà hình tượng tiêu biểu sau này là người thủ lĩnh áo vải Hoàng Hoa Thám. Là nơi hun đúc nhiệt huyết, tinh thần chống giặc Pháp của nhân dân địa phương. Các nghi lễ tế cờ xuất quân của nghĩa quân Yên Thế cũng diễn ra tại quần thể di tích này. Tương truyền khi Tôn Thất Thuyết được triều đình cử lên đánh dẹp cuộc khởi nghĩa Đại Trận cũng lên đình Vồng bái lạy. Sau đó nhà Nguyễn đã chu cấp kinh phí tu sửa lớn ngôi đình Vồng và tặng cấp thêm hai đạo sắc phong cho thành hoàng đình Vồng. Cụm di tích Cầu Vồng là nơi tập trung luyện tập binh mã, nơi tập kết lương thảo để chu cấp cho nghĩa quân Yên Thế. Vườn chùa Vồng là nơi tập kết lương thực, bánh, gạo để khao quân mỗi khi thắng trận trở về. Trước mỗi lần xuất quân, Hoàng Hoa Thám đều cho làm lễ tế Thành hoàng cầu cho thắng trận. Bên cạnh đó Hoàng Hoa Thám còn công đức nhiều tiền của để tu sửa cụm di tích Cầu Vồng.

Màn tế ngựa độc đáo tại Lễ hội đình Vồng (xã Song Vân, huyện Tân Yên). Ảnh: Phương Thảo

Cụm di tích Cầu Vồng là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo, nơi tổ chức lễ hội truyền thống của nhân dân địa phương. Hội Đình Vồng là hội lớn trong vùng được tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch. Trong ngày hội còn có lễ tế ngựa rất uy nghiêm thể hiện tinh thần thượng võ của người dân địa phương. Bài văn tế ngựa còn lưu truyền có nội dung rất đặc sắc. Các môn thi đấu thể thao dân gian giàu tính thượng võ như: vật, múa võ, đua ngựa, bắn cung nỏ và các trò chơi: đu, chọi gà, đánh cờ, đánh phết, thi thả diều, thi chạy chữ...thể hiện tinh thần thượng võ và khát vọng tự do của nhân dân địa phương, đặc biệt là tinh thần thượng võ và ý chí chiến đấu ngoan cường của nghĩa quân Yên Thế. Trong ngày hội còn có tục gói bánh khao quân, nghi lễ cúng khao quân tưởng nhớ tới những binh sĩ nghĩa quân Yên Thế đã tử trận.

Quần thể di tích Cầu Vồng không những có giá trị về mặt lịch sử văn hoá, mà còn có giá trị giáo dục về lịch sử dân tộc. Là địa chỉ đỏ, điểm tham quan giáo dục thực tế hấp dẫn cho du khách khi đến thăm quê hương Bắc Giang.

Đồng Ngọc Dưỡng

 

 

;?>