• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 5395229
  • Số người đang xem: 17
  • Trong ngày: 1862
  • Trong tuần: 34041
  • Trong tháng: 1562986
  • Trong năm: 5043006
Trang chủ

Hội vật làng Hà, xã An Hà, huyện Lạng Giang tỉnh Bắc Giang

( 11:44 | 28/01/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

            Làng Hà thuộc xã An Hà huyện lạng Giang tỉnh bắc Giang. Hội vật làng Hà có sức sống bền bỉ, trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của lịch sử, lúc thịnh cũng như lúc suy, hội vật võ tại lễ hội xuân truyền thống làng Hà vẫn tồn tại và phát triển.

            Ngày xưa hội mở mỗi năm một lần. Đến thời Pháp thuộc, cũng có thể do điều kiện chiến tranh hoặc do điều kiện kinh tế ...nên có khi hai hoặc ba năm hội mới mở một lần. Hội chỉ mở một ngày, vào 8 tháng giêng hàng năm. Vì hội mở vào dịp tết Nguyên đán, nên hội mở ra trở thành hội xuân nô nức, vừa chuẩn bị cho tết mà cũng vừa chuẩn bị cho hội được chu đáo, không khí hội hè bao trùm từ những ngày cuối năm để sáng mùng 8 cho cả làng bắt đầu vào hội.

            Mở đầu của lễ hội truyền thống là đám rước thánh, lễ rước thánh trong không khí trang nghiêm nhưng mang đậm tinh thần thượng võ. Xong phần lễ  là đến phần hội. Trong phần hội bao gồm nhiều hoạt động thể hiện rõ bản sắc văn hóa dân tộc, như múa hát và thi đấu thể thao, trong thi đấu thể thao thì nét đặc trưng phổ biến nhất là thi đấu vật. Có thể nói thi đấu vật là một hoạt động không thể thiếu được trong lễ hội truyền thống của đị phương này, kể từ rất xa xưa. Ở hội vật, nhân dân địa phương thường vẫn giữ lễ vật “năm keo”. Trang phục của các đô dự đấu thường phải đóng khố, ngang sườn thắt bao vải, đầu chít khăn mầu xanh, hoặc đỏ trông rất đẹp mắt, cho đúng với nghi thức và luật vật cổ truyền. Tiếp đến là tục “đô xá làm nền”, nghĩa là đô vật địa phương giao đấu trước để chào mừng khách, kích thích tinh thần các đô vật các nơi. Sau đó họ, rút lui để nhường cho các đô vật bên ngoài vào dự đấu. Nét độ đáo của hội vật làng Hà là thường thu hút nhiều đô của các lò vật trong huyện đến thi đấu, mà mỗi nơi có những miếng đánh miếng phá khác nhau, nên các đô nơi khác đến đều phải dè chừng. Song, nổi bật trong thi đấu vật tại lễ hội làng Hà còn là động tác xe đài. Nhìn xe đài, dân làng vật biết ngay là đô ấy thuộc vùng nào, lò nào, có miếng gì hay miếng gì dở.

            Khi có hiệu lệnh trống báo cuộc chơi bắt đầu thì cả hai đô dự đấu vào giữa sới. Trước tiên họ thực hiện động tác “lên đài” (xe đài) tiếp theo là động tác “bái tổ” được thực hiện lên xuống 2 lần và vào ra ba lần. Sau khi hoàn tất thủ tục lên đài và bái tổ xong, căn cứ vào hiệu lệnh trống của người cầm trịch thì hai đô vật vào giữa sới, với tư thế ban đầu vờn, bắt, nắm tay nhau, cùng kết hợp với những động tác giả để lừa miếng, là những miếng đánh liên hoàn, hoặc là những miếng đánh sở trường của từng đô, đã phô diễn nhiều miếng vật đẹp mắt. Tiếng trống thúc dồn liên tục, cũng trầm bổng, nhanh chậm tùy theo nhịp độ của trận đấu. Và trận đấu chỉ được phân định rõ thắng thua khi một đô bị đối phương làm cho ngã ngửa bụng, lưng chạm đất hoặc bị nhấc bổng nổi cả hai chân khỏi mặt đất (túc ly địa).

            Đặc biệt, khi có những lão đô cao tuổi cũng hăng hái cởi áo vào sới cùng thi đấu với lớp con cháu, thì cả sới vật như được tiếp thêm sức mạnh, bừng bừng trong không khí lễ hội.

            Cùng với thi đấu vật, thì một số môn thể thao và nhiều trò chơi dân gian độc đáo cũng thường được tổ chức tại lễ hội xuân truyền thống này, như: cờ bỏi, cướp cầu, đi chữ, chơi đu, bắt phỗng hoặc bịt mắt đập niêu treo trên dây, ...

            Chính vì vậy, mà hội xuân truyền thống làng Hà đã thu hút đông đảo người tham dự. Ngoài việc ôn lại truyền thống thượng võ, mọi người, còn được thưởng thức các thú vui, như: hát đối đáp, nghe những làn điệu dân ca trữ tình ca ngợi quê hương đất nước và được thưởng thức các món ăn đặc sản của địa phương: (nem chua, bánh tẻ lọc, kẹo chầng gừng...) và rượi tăm ngon nổi tiếng. Không biết có phải vì lẽ đó hay không mà địa phương này đã được vua Tự  Đức phong cho bốn chữ “ Mỹ - Tục - Khả - Phong” .

             Với những miếng vật hay, những động tác biểu diễn và thi đấu đẹp mắt của những lão đô cao tuổi, cùng các chàng trai cô gái tham gia đua tài, đã reo vào lòng du khách thập phương về trẩy hội - một nét đẹp văn hóa trong sinh hoạt lễ hội truyền thống cùng với tấm lòng bao dung mến khách “Hẹn hội sau lại về”.

Hoàng Lân

;?>