• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 5037394
  • Số người đang xem: 11
  • Trong ngày: 2043
  • Trong tuần: 24073
  • Trong tháng: 1205151
  • Trong năm: 4685171
Trang chủ

Tết với trẻ em ngày xưa

( 16:30 | 24/02/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Tết Nguyên đán được coi là dịp tống cựu nghinh tân, tiễn năm cũ đi và đón năm mới về. Với người lớn, sau một năm trời làm việc nặng nhọc, vất vả, tết Nguyên đán là dịp để mọi người được nghỉ ngơi, vui chơi, thăm hỏi nhau, vì thế đây là tết được tổ chức lớn nhất trong năm. Với trẻ em, ngày tết sẽ được cha mẹ mua cho quần áo mới, được ăn ngon, lại được vui chơi thỏa thích nên chúng rất háo hức mong chờ và tết với trẻ con lại càng vui hơn.

 Trước kia, tết Nguyên đán được bắt đầu từ ngày 23 tháng Chạp, tức ngày "ông Táo" lên trời. Từ ngày này, mọi người nô nức đi chợ tết. Có người đi chợ để mua sắm, nhưng cũng có người chỉ đi chơi, xem cảnh chợ. Trẻ em cũng được cha mẹ cho đi theo để sắm tết. Những đồ cần sắm của trẻ em chỉ là những bức tranh treo tường, những bông hoa giấy, một vài bánh pháo, guốc dép và áo quần.

Dân gian có câu: “Đói ngày giỗ cha, no ba ngày tết”. Ngoài việc nghỉ ngơi, vui chơi, thăm hỏi nhau thì tết Nguyên đán còn là dịp để sum vầy đoàn tụ và nhà nhà đều tổ chức ăn uống lớn. Để chuẩn bị ăn tết, ngày xưa vì cuộc sống khó khăn nên mỗi gia đình thường nuôi sẵn một con lợn. Từ 25- 26 tháng Chạp, người ta đã giết lợn để lấy thịt gói bánh chưng. Lợn thịt ra, bao giờ phần thịt nạc ngon nhất cũng được cắt riêng để lại cất giữ cẩn thận dành cho trẻ nhỏ dùng cho cả những tháng ngày sau tết. Trên ban thờ của mỗi gia đình, chiếc bánh chưng là thứ không thể thiếu được trong ngày xuân. Để chuẩn bị cho nồi bánh chưng, trẻ nhỏ cũng chung tay giúp ông bà, cha mẹ lau rửa lá dong. Khi người lớn gói bánh, trẻ em cũng ngồi bên cạnh để xem, để học và tập gói những chiếc bánh nhỏ. Khi nồi bánh được bắc lên bếp lửa chúng lại thức cùng ông bà cha mẹ trông bánh.

Ngày 30 tết theo phong tục, khi chủ các gia đình ra nghĩa trang thắp hương bên những ngôi mộ của dòng họ để mời ông bà, họ hàng về ăn tết cùng gia đình thì trẻ em cũng thường được đi theo để nhận mộ và hiểu biết thêm về phong tục.

Thời kỳ trước những năm ba mươi, từ thành thị đến thôn quê, nhất là những vùng dân cư khá giả, cứ đến tối ba mươi Tết, trong giờ phút mọi người đang sum họp quây quần dưới mái ấm gia đình chờ đón giao thừa, người ta lại nghe thấy vang lên từ ngoài cửa những tiếng lắc ống tre bên trong đựng những đồng tiền xèng kẽm… tạo nên một âm thanh rộn rã vui tai, xen lẫn với tiếng hát chúc Tết súc sắc súc sẻ của đám trẻ nghèo. Mỗi khi nhận được tiền thưởng của một gia đình, chúng lại bỏ đồng tiền ấy vào ống tre rồi tiếp tục đến cửa nhà khác, vừa đi lắc ống, vừa hát:

Súc sắc súc sẻ

Nhà nào còn đèn còn lửa

Mở cửa cho chúng tôi vào

Bước lên giường cao

Thấy con rồng ấp

Bước xuống giường thấp

Thấy con rồng chầu

Bước ra đằng sau

Thấy nhà ngói lợp

Voi ông còn buộc

Ngựa ông còn nằm

Ông sống một trăm

Linh năm tuổi lẻ

Vợ ông sinh đẻ

Những con tốt lành

Những con như tranh

Như con như rối

Tôi ngồi xó tối

Tôi đối một câu :

Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Nêu cao, pháo nổ, bánh chưng xanh

Giao thừa là giây phút giao tiếp giữa năm cũ và năm mới. Nhiều nhà làm lễ cúng trời đất và các vị thần linh tứ phương cầu nguyện xin các vị ban nhiều phúc lành cho gia đình họ. Lễ này còn gọi là lễ Trừ tịch, hay lễ Tống cựu nghinh tân.  Sau lễ này, những bé trai thường được chủ nhà châm lửa vào một thanh nứa rồi đưa cho chúng đốt pháo để mừng năm mới. Gia chủ hành lễ gia tiên trong không khí nghiêm trang và cảm động. Người gia trưởng trịnh trọng khấn vái trước ban thờ tổ tiên và cầu xin các vị phù hộ cho đàn con cháu một năm mới được an khang, hạnh phúc. Các con cháu tuần tự theo thứ bậc tiến lên lễ rồi quay ra chúc Tết ông bà, cha mẹ để tỏ lòng hiếu thảo và biết ơn đối với các đấng sinh thành. Sau đó con cháu cũng được ông bà, cha mẹ chúc lại và cho tiền mừng tuổi đựng trong những chiếc phong bao đỏ.

Ở các làng quê thì người ta đi lễ giao thừa nơi đình làng; Các em bé trai cũng được theo ông, theo cha ra đình làm lễ sau đó cùng đi hái cành lộc và mang lộc thánh về đặt trên bàn thờ tổ tiên để lấy phước.

Sáng mồng một, cả gia đình vui vẻ ngồi uống nước, ăn bánh kẹo chờ người tới xông nhà. Thường thì con cháu di chúc tết các bậc trên như trưởng họ, trưởng chi... Khi đến xông nhà, người xông nhà nói những lời chúc tốt đẹp nhất cho gia chủ và cũng nhận được tiền mừng tuổi của chủ nhà nhiều hơn.

Trẻ em tung tăng chạy nhảy nô đùa trong những bộ quần áo mới. Khi có người tới xông nhà, trẻ em cũng được tiền mừng tuổi. Trong suốt ba ngày Tết, người lớn ăn mặc chải chuốt, bảnh bao, trẻ em thì quần áo mới xúng xính đi theo cha mẹ. Nhà này đi chúc Tết nhà kia, tạo nên không khí vui vẻ, nhộn nhịp. Người ta thường dùng lời hay ý đẹp để chúc nhau. Lời chúc cho trẻ em là:

- Hay ăn chóng lớn

- Thông minh học giỏi

Những cô cậu thư sinh, đang sửa soạn thi cử thì được chúc :

- Thi đâu đậu đấy

- Công thành danh toại…

Tết đến Xuân về, ngoài những tục lệ cúng lễ tại tư gia, các làng xã còn có tục mở hội Xuân với các trò chơi dân gian tưng bừng. Người người hăm hở dự hội. Trẻ nhỏ vây quanh những sân cờ người, chọi gà, đấu vật và cùng tham gia đánh đu, hay kéo co, đua thuyền, ….

Tết xưa được kéo dài từ ngày 23 đến tận 15 tháng Giêng. Đến ngày 15, các gia đình làm cỗ hạ cây nêu. Từ hôm đó cũng là thời điểm khép lại những ngày tết Nguyên đán vui vẻ. Nhà nhà, người người lại bắt tay vào lao động sản xuất, trẻ em lại cùng nhau cắp sách tới lớp tới trường và làm tiếp những công việc thường ngày do mẹ cha sắp đặt, rồi mong cho ngày tháng trôi đi thật nhanh để chóng đến tết năm sau.

Nguyễn Thu Minh

;?>