• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4130860
  • Số người đang xem: 28
  • Trong ngày: 4782
  • Trong tuần: 4782
  • Trong tháng: 298617
  • Trong năm: 3778637
Trang chủ

Chùa Bạch Vân - một di tích tiêu biểu của xã Phúc Hoà huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang

( 23:38 | 25/03/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Phúc Hoà – một vùng quê thuần hậu, cổ kính nằm cách trung tâm huyện lỵ Tân Yên chừng 3km về phía đông bắc. Trong quá trình hình thành, phát triển của quê hương đất nước, người dân nơi đây đã tạo dựng được những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp. Theo các cụ ở địa phương truyền lại, thì tên chùa “Bạch Vân” đã có từ lâu và nó có ý nghĩa là: đám mây trắng, hay đám mây mang ý nghĩa tốt lành. Người xưa, khi xây dựng muốn gọi tên chùa là chùa “Bạch Vân” để cầu mong những điều tốt lành, những điều phúc lớn tựa như đám mây bao trùm lên khắp mọi nhà, mang điềm lành đến cho mọi người dân làng nơi đây. Ngoài tên chữ là Bạch Vân tự, chùa còn được nhân dân trong vùng gọi theo tên làng là chùa Phúc Lễ.

            Chùa Bạch Vân được xây dựng từ thời Lê (thế kỷ XVII). Trải qua thời gian, chùa đã qua nhiều lần tu sửa đặc biệt vào thời Nguyễn tạo nên phong cách đan xen giữa nghệ thuật của hai thời Lê - Nguyễn. Trước đây, chùa Bạch Vân được xây dựng trên một địa thế đẹp, thuộc địa phận xã Hoà Mục, tổng Mục Sơn, huyện Yên Thế, phủ Lạng Giang. Khi ấy, chùa có quy mô lớn, cao to bề thế với đầy đủ các hạng mục công trình, như: tam quan, tiền đường, thiêu hương, thượng điện, nhà tổ, gác chuông, bia đá, khánh đá… Phía trước chùa là ngôi đình làng to đẹp, tạo nên một quần thể di tích “tiền Thần hậu Phật” uy nghi tráng lệ. Xung quanh khuôn viên chùa có nhiều cây cổ thụ, quanh năm toả bóng mát tạo cho cảnh Thiền thêm phần u tịch. Bên cạnh chùa có hai tháp gạch cổ là nơi đặt xá lị của hai vị sư tổ từng trụ trì chùa. Tháp số 1 được xây gạch một tầng với bốn mái tựa như một miếu nhỏ. Trên tháp có khắc ghi chữ Hán “Bạch Vân am” tức am Bạch Vân. Tháp số 2 được xây gạch 3 tầng, trên có ghi chữ Hán "Bạch Vân tự” (chùa Bạch Vân) và tên của nhà sư là Phổ Đồng. Qua nguồn tư liệu cổ trên tháp chùa, cho ta đoán định rằng, có lẽ ngôi chùa Bạch Vân phải có lịch sử từ rất sớm, trong quá trình phát triển của Phật giáo. Ban đầu, chùa có quy mô nhỏ như một cái am thờ, sau đó mới phát triển mở rộng thành một ngôi chùa làng. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chùa Bạch Vân không còn giữ được nguyên vẹn như xưa, nhưng về cơ bản chùa vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính thâm nghiêm .

Ngày nay, chùa Bạch Vân toạ lạc trên một quả đồi cao ráo, thoáng đãng thuộc địa phận thôn Phúc Lễ, xã Phúc Hoà, huyện Tân Yên. Chùa quay mặt về hướng tây - nam. Xung quanh quanh chùa có vườn cây ăn quả xanh tốt bao bọc tạo nên một khung cảnh thơ mộng nhưng vẫn toát lên vẻ uy nghiêm của một ngôi chùa cổ. Đứng trên đồi chùa, có thể phóng tầm mắt nhìn khắp xung quanh ta thấy đất trời, sông núi, đồng ruộng, làng xóm thật đẹp, thật bao la với một màu xanh tươi mát. Nhìn từ xa, ngôi chùa hiện lên thật cổ kính  với đao cong mái lượn, với rồng chầu mặt nguyệt. Trên nóc chùa có đắp nổi 3 chữ Hán: “Bạch Vân tự” (chùa Bạch Vân). Nhìn tổng thể, chùa có bố cục mặt bằng theo lối chữ công (I) gồm toà tiền đường (5 gian, hai chái) nối với toà thượng điện (một gian, hai chái) bằng một dải ống muống (4 gian). Trong chùa, hệ thống khung gỗ chịu lực được làm bằng gỗ lim không có chạm khắc cầu kỳ tinh xảo. Tượng trong chùa được bài trí tương đối đầy đủ và quy chuẩn, gồm các pho tượng như tượng Tam Thế, A Di Đà, Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu, tượng Diêm Vương. Bên cạnh hệ thống tượng Phật phong phú gồm 34 pho, chùa còn bảo lưu được hệ thống di sản Hán Nôm quý giá với các hoành phi, đại tự, câu đối, văn bia thời Lê, tháp gạch và nhiều đồ thờ có giá trị nghiên cứu lịch sử vùng đất, con người nơi đây.

Trải qua các giai đoạn, chùa Bạch Vân là nơi chứng kiến và ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng của quân và dân ta bảo vệ quê hương đất nước. Đặc biệt, trong thời kỳ khởi nghĩa Yên Thế, chùa Bạch Vân chính là địa điểm luyện tập của các nghĩa binh. Hai vị thủ lĩnh Đề Hả, Đề Thám thường xuyên qua lại chùa để chiêu mộ quân lính. Đã có lúc, Đề Thám cùng với vị sư trụ trì ở chùa đóng giả tiểu đi khắp trong vùng quyên góp tiền của, thóc gạo về sửa chùa. Song trên thực tế việc đi quyên góp này chính là để trinh sát, tìm hiểu địa hình, nghe ngóng tình hình ở địa phương để chuẩn bị cho kế hoạch tiến đánh Pháp.

Là người con của vùng đất anh hùng, dân làng Phúc Lễ vẫn luôn luôn góp sức người, sức của ủng hộ cho nghĩa quân Đề Thám. Vì thế, từ trong làng cho đến các vùng lân cận đều có rất nhiều các tướng sỹ của nghĩa quân Yên Thế, như: Lương Văn Cúc ở Phúc Đình, Thương Hay, Vi Văn Bân, Vi Văn Bàn ở Phúc Lễ, Lương Văn Thuỷ người làng Đìa và nhiều tráng đinh trong vùng nữa.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946- 1954), chùa Bạch Vân vẫn là nơi tập kết, luyện tập của dân quân du kích. Cũng trong thời gian này, chùa đã ủng hộ kháng chiến 2 quả chuông để đúc đạn.

Sang đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chùa Bạch Vân được chọn làm là trụ sở sơ tán của nhiều đơn vị, trường học, như: Trường máy kéo của tỉnh, Trường Lào sơ tán về khu vực chùa…

Ngoài giá trị lớn lao về mặt lịch sử, chùa Bạch Vân còn là trung tâm sinh hoạt văn hoá, tôn giáo của nhân dân địa phương. Hàng năm, vào ngày 15, 16 tháng 3 âm lịch, nhân dân làng Phúc Lễ lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống với nhiều trò chơi dân gian bổ ích như vật, chọi gà, bịt mắt bắt dê, và các hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian truyền thống đặc sắc, như hát đối, hát ví, hát chèo, tuồng.… thu hút rất đông du khách thập phương về tham quan vãng cảnh và dự lễ cầu may.

Trong tiết trời xuân ấm áp, đến với chùa Bạch Vân, đứng từ trên cao phóng tầm mắt ngắm nhìn không gian bao la, thả hồn mình trong cõi tĩnh lặng của cảnh Thiền, mỗi chúng ta không chỉ cảm thấy tâm hồn mình như thanh thản hơn mà còn trở về những giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp của cha ông, tìm về với cội nguồn dân tộc. Chia tay chùa Bạch Vân, trở về với cuộc sống đời thường, trong mỗi ý nghĩ, mỗi việc làm của chúng ta đều luôn khắc sâu, ghi nhớ phải làm sao xứng đáng với những giá trị tốt đẹp, quý báu của dân tộc và phát huy nó một cách có ý nghĩa trong giai đoạn xã hội hiện nay.

Phùng Thị Mai Anh

;?>