• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 5059161
  • Số người đang xem: 15
  • Trong ngày: 88
  • Trong tuần: 13667
  • Trong tháng: 1226918
  • Trong năm: 4706938
Trang chủ

Đình Chản - di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu của vùng sông Lục núi Huyền

( 18:30 | 30/05/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Đình Chản uy nghiêm cổ kính là một di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu của vùng đất sông Lục núi Huyền. Đình Chản toạ lạc trên một khuôn viên rộng đẹp, thoáng mát ở ngay gần cổng làng Chản. Ngược dòng lịch sử vào thời Lê, khu vực này thuộc về phần đất của tổng Trí Yên, huyện Phượng Nhỡn, phủ Lạng Giang, trấn Kinh Bắc. Ngày nay, đình Chản thuộc địa phận thôn Chản, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam.

Theo các tài liệu hiện vật còn lại trong đình cho biết, đình Chản là ngôi đình cổ được xây dựng từ thời Lê cuối thế kỷ 17, đầu thế kỷ 18 và đã trải qua nhiều lần trùng tu tôn tạo lớn. Trong những năm gần đây do phong trào "phục cổ" phát triển mạnh mẽ, nhân dân địa phương đã cùng nhau công đức tôn tạo cho di tích thêm khang trang tố hảo làm nơi thờ thánh tôn nghiêm. Vì thế, bên ngoài đình được xây tường bảo vệ, xây cổng nghi môn đẹp đẽ trang trí ở phía trước, trong sân đình được lát gạch rộng rãi sạch sẽ để  dân làng tập trung tế lễ, mở hội truyền thống hàng năm tại đình.

Đình Chản hiện có bố cục mặt bằng theo hình chữ "đinh" (T) gồm toà tiền tế gắn kết với toà hậu cung. Toà tiền tế có 3 gian 2 chái với 4 mái đao cong. Toà hậu cung 3 gian. Căn cứ vào kiểu dáng kiến trúc và nghệ thuật chạm khắc trong đình có thể thấy giá trị nổi bật của di tích là về mặt kiến trúc nghệ thuật. Trong toà tiền tế phần kết cấu gỗ được làm theo kiểu thức truyền thống gồm 6 vì. Hai vì gian giữa và gian bên làm theo kiểu chồng rường. Hệ thống vì nách được làm theo kiểu cốn mê. Bốn bức cốn nách ở hai vì gian giữa toà tiền tế cũng làm theo kiểu cốn mê, bốn vì nách còn lại ở gian chái làm theo kiểu cốn mê kết hợp với biến thể chồng rường. Trên các đầu dư (tứ dư) được chạm hình đầu rồng theo lối chạm kênh bong mang phong cách thời Lê. Rồng trang trí ở đây có đặc điểm tóc chải dài, các đao lửa chỉ toả về về một phía. Các con rường được gối lên nhau qua những đấu vuông thót đáy. Đáng chú ý nhất là nghệ thuật chạm khắc trên các bức cốn ở vì nách đình Chản. Bốn vì nách ở 2 gian giữa được làm theo kiểu thức cốn mê. Trên các cốn mê được phủ đầy hoa văn với nhiều đề tài trang trí thể hiện tư duy nông nghiệp của người dân Việt Nam. Các đề tài chạm khắc như: rồng ổ, tiên cưỡi rồng, long hoá, hoa sen, cá chép, cua, bú nhách, đặc biệt còn có cả hình linh thú (lân hoá) đang giỡn nhau. Bốn bức cốn là bốn bức tranh khác nhau. Trong đó có 2 bức cốn được chạm từ thời Lê với đề tài tứ linh, tứ quý. Bốn vì nách còn lại ở 2 gian chái được được kết cấu theo hình thức cốn mê trụ trốn và vì nách kiểu chồng rường trụ trốn. Hai vì nách gian bên trái làm theo kiểu chồng rường. Trên các đấu kê và con rường đã được cách điệu hoá, chạm kín hoa văn. Đề tài ở đây chủ yếu là long hoá, hình hổ phù xen kẽ hình rồng, có điểm xuyết hình mây cụm. Khoảng cách giữa các con rường được người xưa khéo léo chạm khắc hình hoa lá, mây cụm và vân soắn trông rất sống động. Có thể nói, đây cũng chính là đặc điểm để nhận biết nét chạm khắc mang phong cách thời Lê thế kỷ 18.

Hai vì nách gian bên phải làm theo kiểu cốn mê. Đó là những tấm ván dày ken lên nhau. Trên mặt các tấm ván được chạm kín phủ đầy hoa văn trang trí như hình: rồng ổ, tứ linh,, tứ quý mang phong cách thời Lê. Trên các cấu kiện kiến trúc được chạm khắc nhiều đề tài phong phú, người nghệ nhân xưa đã biết kết hợp nhuần nhuyễn các thủ pháp kỹ thuật chạm truyền thống như: chạm kênh bong, chạm lộng, chạm nổi trên các bức cốn và các cấu kiện kiến trúc như bẩy hiên, kẻ góc, kẻ moi, con rường…một cách khéo léo tinh xảo.

Hậu cung đình Chản được tạo bởi 3 gian liền kề với tiền đình. Phần kết cấu chịu lực được tạo bởi 4 vì, mỗi vì 2 hàng chân cột. Bộ vì nóc được làm theo kiểu cốn mê, chồng rường giá chiêng. Hệ thống vì nách làm theo kiểu cốn mê, trên các cốn nách cũng được chạm kín phủ đầy hoa văn với nhiều đề tài: hình rồng ổ, hình vân mây cụm, hình hoa sen, hình hổ phù…

Trong hậu cung đình có đặt bài vị thờ Ngọ Tiên Nương cùng hai con trai là Hoàng Thái Tử Đô Thống Đại Vương và Hoàng Thứ Tử Lục Lang Đại Vương. Họ là những thuộc tướng của vua Lê (Lê Hoàn) có nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược, bảo vệ đất nước. Ngoài ra, đình còn bảo lưu được nhiều tài liệu hiện vật như: câu đối, hoành phi, bia đá, sắc phong, bát hương cổ, các đồ thờ tự khác… có giá trị to lớn trong việc tìm hiểu về lịch sử, văn hoá truyền thống ở ngôi đình Chản.

Ngày nay, Đình Chản là trung tâm sinh hoạt văn hoá, tín ngưỡng của toàn dân. Hàng năm để tưởng nhớ công ơn của đức Thánh thờ trong đình, bà con lại long trọng tổ chức lễ hội truyền thống của làng vào ngày 15 tháng G9iêng. Trong ngày hội có nhiều trò chơi độc đáo và các hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian phong phú thu hút rất đông người từ các vùng lân cận đều đến tham dự. Có thể nói trong tiết trời xuân ấp áp, đình Chản chính là một địa chỉ du lịch văn hoá hấp dẫn du khách thập phương đến thăm quan, dự lễ, cầu may.

Phùng Thị Mai Anh

;?>