• SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BẮC GIANG - Đ/C SỐ 74 Đ. NGUYỄN THỊ LƯU - P. NGÔ QUYỀN - TP. BẮC GIANG
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 1322657
  • Số người đang xem: 30
  • Trong ngày: 8084
  • Trong tuần: 17902
  • Trong tháng: 970434
  • Trong năm: 970434
Trang chủ

Giới thiệu sách: Văn nghệ dân gian Bắc Giang

( 18:56 | 17/06/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Bắc Giang là một vùng đất tụ cư, nơi giao thoa giữa các vùng văn hóa Việt  và các dân tộc ít người, như: Tày, Nùng, Dao, Cao Lan, Sán Chí… Vì vậy, Bắc Giang có một kho tàng di sản văn hóa phi vật thể vô cùng phong phú và đa dạng, trong đó đáng chú ý là mảng văn nghệ dân gian.

Những năm vừa qua, ngành văn hóa và Hội VNHT tỉnh Bắc Giang đã đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sưu tầm, giữ gìn và từng bước phát huy vốn di sản văn nghệ dân gian. Để góp phần bảo tồn và phát huy vốn tài sản văn hóa phi vật thể trong giai đoạn hiện nay, Hội Văn học - Nghệ thuật Bắc Giang đã biên soạn cuốn sách “Văn nghệ dân gian Bắc Giang” tập 1. Sách dày 360 trang, khổ 14,5 x 20,5cm, gồm 13 chuyên đề về văn nghệ dân gian: Truyền thuyết lịch sử; Phương ngôn; Làng cười; Dân ca Quan họ; Hát ví; Hát trống quân; Ca trù; Dân ca Sán Chí; Dân ca dân tộc Tày - Nùng; Dân ca Cao Lan; Dân ca của dân tộc Sán Dìu; Nghệ thuật nói khoa trương trong truyện làng cười ở Hòa Làng - Dương Sơn, Tiên Lục; Tiếng cười dân gian ở làng Nội Hoàng.

Mở đầu cuốn sách, tác giả Nguyễn Đình Bưu đã giới thiệu về Truyền thuyết lịch sử Bắc Giang. Với sự nghiên cứu công phu, tìm hiểu, tác giả đã cho chúng ta ôn lại truyền thuyết lịch sử quê hương với niềm tự hào, lòng thành kính. Theo Bảo tàng Bắc Giang, năm 1996 kiểm kê toàn tỉnh có 1316 di tích các loại, trong đó có 364 ngôi đình, 82 đền, 75 nghè, 61 miếu, 42 khu lăng mộ cổ, 44 nhà thờ họ… cho thấy kho tàng truyền thuyết lịch sử Bắc Giang rất lớn. Một số truyền thuyết lịch sử như truyền thuyết Chuyển Hùng Thạch Tướng (Tiên Lát, Việt Yên), Hùng Linh Công (Thù Sơn, Hiệp Hòa), Cao Sơn đại vương và Quý Minh đại vương (Lỗ Hạnh, Thanh Vân, Sơn Biều huyện Hiệp Hòa; Lão Hộ, Cảnh Mỹ, Phấn Lôi huyện Yên Dũng; Lăng Cao, Vường huyện Tân Yên…) đã chứng tỏ vùng đất Bắc Giang xưa kia là một trong những vùng giao tranh chủ yếu của các vua Hùng với các thế lực xâm lấn từ phương Bắc. Truyền thuyết lịch sử Bắc Giang phản ánh lịch sử dân tộc trên quê hương từ thời Hùng vương đến thời cận đại, thời kỳ Pháp thuộc. Đó là nguồn tư liệu quý giá để giúp chúng ta tìm hiểu nghiên cứu lịch sử - văn hóa, vùng đất Bắc Giang nói riêng và Việt Nam nói chung.

Trong phần nghiên cứu về Dân ca Quan họ, tác giả Trần Linh Quý đã giới thiệu với bạn đọc một số nét chủ yếu, như: địa bàn, hệ thống bài bản, lề lối, phong tục và những chặng đường chính của một cuộc hát, một canh hát quan họ, đã diễn ra trong đầu thế kỷ XX, nhằm cung cấp những hiểu biết cơ bản về ca hát quan họ truyền thống cho phong trào học tập, giữ gìn, phát huy, phát triển ca hát quan họ của nhiều làng, xã trong tỉnh.

Đến với cuốn sách, bạn đọc lại có cơ hội tìm hiểu về mảng văn nghệ dân gian tưởng như đã bị lãng quên nhưng vẫn còn vang vọng, bởi nó khác hẳn với quan họ, ví dặm, lượn, đó là Ca trù của tác giả Trần Văn Lạng. Qua điều tra, khảo sát phong tục tập quán, lễ hội di tích lịch sử văn hóa ở Bắc Giang đã cho thấy nhiều làng xã trong dịp lễ hội đình, đền xưa đều có tổ chức hát ca trù ở cửa đình. Trải qua những nét thăng trầm của lịch sử, ca trù lúc thịnh lúc suy, song dư âm của loại ca nhạc này vẫn còn vang vọng, đặc biệt năm 2009 được UNESCO công nhận di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

 Nói đến Dân ca Sán Chí, chắc hẳn ai cũng biết đó là loại hình dân ca thể hiện những giá trị văn hóa tốt đẹp kết tinh từ lao động và cuộc sống. Hiện nay do có nhiều biến đổi, loại hình dân ca này ngày càng ít người biết hát, biết đối, dẫn đến sự ít được tổ chức thể hiện. Bởi vậy, rất cần sự quan tâm của nhà nước để duy trì một di sản văn hóa quý báu của dân tộc Sán Chí.

Cũng giống như Dân ca Sán Chí, dân tộc Nùng - Tày, Cao Lan, Sán Dìu cũng có những làn điệu dân ca riêng của mình. Thông qua cuốn sách, bạn đọc sẽ được tìm hiểu, nghiên cứu mảng dân ca của các dân tộc này dưới ngòi bút của các tác giả Nguyễn Hữu Tự, Nguyễn Thu Minh và Ngô Văn Trụ.

Để góp phần tìm hiểu những nét đặc trưng văn hóa của mỗi vùng miền của địa phương, tác giả Nguyễn Đình Bưu đã giới thiệu với bạn đọc kho tàng Phương ngôn của tỉnh Bắc Giang. Thông qua những câu phương ngôn của các địa phương, chúng ta có thể thấy phương ngôn có giá trị lịch sử sâu sắc, cần được bảo tồn, phát huy trong sự nghiệp xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Trong các chuyên đề nghiên cứu về Làng cười, Nghệ thuật nói khoa trương trong truyện làng cười ở Hòa Làng - Dương Sơn và Tiên Lục, Tiếng cười dân gian ở làng Nội Hoàng, các tác giả Nguyễn Đình Bưu, Trần Quốc Thịnh, Dương Văn Cầu sẽ giúp bạn đọc tìm hiểu những nét tổng quát về các làng cười tiêu biểu ở Bắc Giang và bạn đọc sẽ có cơ hội được cười sảng khoái bởi một số truyện cười, như: Nói khoác Hòa Làng, Dương Sơn, Tiên Lục, nói tức Đông Loan, Nội Hoàng....

 “Văn nghệ dân gian Bắc Giang” là một cuốn sách quý, với 13 công trình nghiên cứu mang tính chuyên đề giới thiệu văn nghệ dân gian về một số lĩnh vực văn hóa phi vật thể ở tỉnh Bắc Giang. Cuốn sách hiện có tại kho Địa chí - Thư viện tỉnh Bắc Giang với mã số AP.000860.

Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Nguyễn Thị Lan

;?>