• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 5041554
  • Số người đang xem: 38
  • Trong ngày: 689
  • Trong tuần: 28233
  • Trong tháng: 1209311
  • Trong năm: 4689331
Trang chủ

Bún Đa Mai với văn hóa ẩm thực xứ Bắc

( 00:45 | 30/06/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

“Bún Đa Mai

Vai làng Đò

Giò làng Thương

Tương làng Bún”.

Khi nói về văn hoá làng nghề, cũng như văn hoá ẩm thực của vùng đất Bắc Giang, ta sẽ không thể không nhớ câu phương ngôn quen thuộc trên của người dân xứ Bắc để ca ngợi và dành tình cảm ưu ái với một sản vật khá nổi tiếng - “Bún Đa Mai”.

 Bún Đa Mai chính là sản phẩm “bún” được làm ở vùng đất Đa Mai, thành phố Bắc Giang. Hiện nay, xã Đa Mai gồm có hai làng Đa Mai và Thanh Mai, trong đó làng Đa Mai gồm 6 thôn cụm: thôn Chùa, thôn Sẫu, thôn Đình, thôn Đọ, cụm Tân Thành và Tân Mai. Cư dân nơi đây sinh sống bằng nghề nông nghiệp, buôn bán nhỏ và làm bún.

Nghề làm bún là một nghề lắm công phu và cũng vô cùng nặng nhọc. Để làm ra một sản phẩm bún đã khó, nhưng để có một sản phẩm bún đạt tiêu chuẩn và có chỗ đứng trong thị trường như bún Đa Mai thì người làm bún phải đầu tư nhiều công sức, trí tuệ, sự kiên trì và đôi bàn tay vô cùng khéo léo. Theo như tìm hiểu của những nhà nghiên cứu, cũng như cung cấp tư liệu của người dân thì ta có thể mường tượng được làm bún có những công đoạn cơ bản như sau:

1. Sơ chế gạo: Giai đoạn này gồm có chọn gạo, đãi gạo và ngâm gạo. Đây là giai đoạn đầu khá quan trọng, bởi để làm được bún không chỉ ngon mà phải có lãi thì người làm bún phải biết chọn loại gạo nào cho phù hợp.

2. Xay bột.

3. Ngâm bột.

4. Nén bột.

5. Cắt quả bột và luộc bột.

6. Giã bột.

7. Ra bột và nhào bột.

8. Lọc bột.

9. Tạo thành sợi bún.

10. Vớt bún.

11. Bắt bún.

Sau khi có sản phẩm bún phải có thêm hai công đoạn nữa là bảo quản và tiêu thụ sản phẩm.

Bún Đa Mai có 4 sản phẩm chính, đó là: bún rối, bún vẩy ốc, bún con ba, bún vẩy (còn gọi là bún lá). Bún vẩy ốc và bún con ba thường chỉ được chế biến khi dân làng có hội hè, hoặc có người đặt riêng. Bún rối và bún lá thì là những sản phẩm luôn luôn được chế biến và tiêu thụ hàng ngày.

Không kể thì ai cũng biết rằng: bún là một món ăn có mặt ở khắp mọi nẻo đường quê, cũng như ở các nhà hàng khách sạn cao cấp. Từ sản phẩm bún, mọi người có thể chế biến ra nhiều món ẩm thực vô cùng hấp dẫn, như: bún riêu cua, bún ốc, bún cá, bún ngan, bún vịt, bún măng, bún chân giò, bún thịt chó, bún chả, bún chấm nước mắm cà cuống, bún chấm mắm tôm, bún đậu, bún nem, nộm bún…

Mỗi loại bún kể trên cũng được kết hợp với từng món sao cho phù hợp; ví dụ như: bún rối thì được chế biến trong món bún có chan nước, như: bún cá, bún cua, bún ốc, bún bò, bún măng… Bún chả không chan nước nhưng cũng dùng bún rối. Bún vẩy ốc, bún lá …lại được kết hợp với những món không chan nước như bún chấm mắm tôm, bún chấm cà cuống, bún đậu chấm mắm tôm, bún nem chấm nước mắm. Với loại hình ẩm thực này, từng con bún sẽ được cắt nhỏ đặt lên đĩa, khi ăn thực khách sẽ lấy đũa gắp bún và chấm vào nước chấm, kết hợp với món ăn như đậu rán, nem rán hoặc chỉ ăn bún không khi chấm với nước mắm cà cuống, mắm tôm, tuỳ vào khẩu vị và lựa chọn của mỗi người…Phải nói rằng, bún là một sản phẩm “đa năng”, có thể dùng trong mọi hoàn cảnh (ăn sáng, ăn trưa, ăn tối) dùng trong đám cưới, đám giỗ, đám hiếu…Thậm chí, khi gia đình đã vào bữa mà có khách đến, chỉ cần ra chợ mua thêm chút bún Đa Mai về đãi khách cũng đã tỏ rõ sự hiếu khách rồi.

Nghề làm bún và sản phẩm bún đã trở thành niềm tự hào của người dân Đa Mai. Đời sống kinh tế của người dân nơi đây thay đổi và ngày càng khấm khá hơn cũng là nhờ nghề và sản phẩm bún.

Để gìn giữ, phát huy tôn vinh nghề quí báu này, đã từ lâu, cứ vào ngày 9 tháng 9 âm lịch, dân làng lại tổ chức hội thi bún tại đình làng. Bún được giải là bún dẻo, trắng, bóng mượt, không có vị chua. Giải thưởng thì không trọng về vật chất, mà chỉ lấy tiếng. Thi để động viên khuyến khích những gia đình làm bún giỏi, đồng thời cũng nhắc nhở những gia đình nào làm chưa tốt thì phải phấn đấu làm tốt hơn, để giữ tiếng “bún Đa Mai”. Suốt thời kỳ 2 cuộc kháng chiến và những năm sau đó, do nhiều nguyên nhân mà cuộc thi bún không còn được tiếp tục tổ chức nữa, mãi đến năm 1999, nhân dịp xã đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng VTND thì cuộc thi bún mới được tái hiện.

Hiện nay, bún Đa Mai vẫn có chỗ đứng khá vững trên thị trường, không chỉ cung cấp sản phẩm cho địa bàn thành phố Bắc Giang, mà còn còn có mặt ở nhiều nơi khác trong và ngoài tỉnh. Với văn hoá ẩm thực xứ Bắc, không thể không kể đến bún Đa Mai./.

Vi Thị Tỉnh

;?>