• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 3409438
  • Số người đang xem: 38
  • Trong ngày: 3977
  • Trong tuần: 13847
  • Trong tháng: 113922
  • Trong năm: 3057215
Trang chủ

Nâng tầm hệ thống di tích và lễ hội khởi nghĩa Yên Thế

( 20:18 | 31/08/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Tháng 1 năm 2009, Bộ Văn hoá,Thể thao và Du lịch thông báo kết luận của Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, tại buổi làm việc với tỉnh Bắc Giang. Kết luận nêu rõ: Bộ ủng hộ việc xây dựng quy hoạch di tích Phồn Xương - Yên Thế thành trọng điểm di tích lịch sử văn hoá, sinh thái quốc gia, đồng thời đưa lễ hội nơi đây thành lễ hội cấp tỉnh, tiến tới trở thành lễ hội cấp quốc gia. Sau gần 2 năm triển khai, nhiều công việc đã được thực hiện nhằm sớm nâng tầm khu di tích và lễ hội khởi nghĩa Yên Thế.

         Khởi nghĩa Yên Thế nổ ra năm 1884 rồi lan rộng ra một số tỉnh ở Bắc Kỳ như: Bắc Ninh, Phúc Yên, Thái Nguyên, Lạng Sơn. Dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hoa Thám, dựa vào núi rừng, nghĩa quân Yên Thế đã xây dựng nên các làng chiến đấu, hệ thống đồn luỹ, tổ chức đánh bại nhiều đợt càn quét của Pháp, gây cho chúng nhiều thiệt hại, buộc hai lần phải đình chiến cầu hoà. Xuất phát từ cuộc đấu tranh của nông dân chống lại kẻ thù xâm lược, khởi nghĩa Yên Thế đã phát triển thành một phong trào giải phóng dân tộc kéo dài suốt gần 30 năm (1884-1913). Đây là cuộc khởi nghĩa lớn nhất, bền bỉ nhất, tiêu biểu cho sức chiến đấu và tinh thần bất khuất của nông dân Việt Nam nói chung và Bắc Giang nói riêng, trong phong trào đấu tranh chống Thực dân Pháp xâm lược cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Hơn một thế kỷ đã trôi qua, nhưng những dấu tích của cuộc khởi nghĩa nông dân do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo vẫn còn rõ nét. Đi bất cứ đâu trên vùng đất cụ Đề - Cầu vồng Yên Thế, từ Bố Hạ lên Cầu Gồ, Mỏ Trạng hay từ Phồn Xương xuống Cao Thượng, Ngọc Châu, Bỉ Nội (Tân Yên) nơi nào cũng bắt gặp những di tích lịch sử gắn liền với cuộc chiến đấu anh dũng của nghĩa quân Yên Thế.

Để ghi nhớ công lao của anh hùng áo vải Hoàng Hoa Thám cùng các nghĩa sĩ, từ năm 1984, lễ hội kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Thế được mở ra và duy trì từ đó đến nay. Với quy mô tổ chức khá rộng và các nghi thức, hoạt động phong phú, đa dạng Hội đã đáp ứng nhu cầu của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Tuy nhiên, về không gian lễ hội xưa nay chỉ tập trung ở khu vực Phồn Xương nên khá chật hẹp, thời gian tổ chức lễ hội ngắn (3 ngày). Riêng phần lễ hàng năm diễn ra theo kịch bản, hầu như không có sự sáng tạo. Trong khi đó, một số di tích trong hệ thống di tích cuộc khởi nghĩa bị xuống cấp chưa được tu sửa kịp thời…Chính vì vậy, việc xây dựng nâng tầm khu di tích và lễ hội Yên Thế là việc làm cần thiết, nhằm tác động tích cực vào sự phát triển kinh tế-xã hội cũng như du lịch của địa phương.

Trước thực tế trên, những năm qua, ngành Văn hoá,Thể thao và Du lịch Bắc Giang đã tích cực tham mưu với lãnh đạo tỉnh và Bộ VH-TT và DL trong việc nâng tầm khu di tích và lễ hội khởi nghĩa Yên Thế. Và ngay sau khi có kết luận của Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh, cũng như các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở VH-TT và DL đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các địa phương xây dựng dự thảo đề án: “Nâng cấp lễ hội Yên Thế từ cấp huyện đến cấp tỉnh, tiến tới trở thành lễ hội quốc gia và Lập hồ sơ khoa học và pháp lý hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa Yên Thế trình Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt”. Trong bản đề án này, nêu rõ cần mở rộng không gian tổ chức lễ hội theo nhiều vòng, lấy khu trung tâm Phồn Xương làm trọng điểm; thời gian tổ chức những năm chẵn từ 5-7 ngày (lấy ngày 16-3 làm chính hội). Ngoài ra, xây dựng nội dung, kịch bản chi tiết cho phần lễ và hội; về hình thức, các điểm di tích nằm trong hệ thống di tích khởi nghĩa Yên Thế đều dựng cờ gióng trống, hành lễ, hành hội, tổ chức trồng cây, tái hiện cảnh quan cũ…Đối với hệ thống di tích, phân loại theo từng cấp độ và từng loại khác nhau, từ đó có phương án bảo tồn hiệu quả, trong đó chú trọng đến 13 điểm di tích chính như: khu trung tâm lễ hội, đồn Phồn Xương, đền Thề, đình Dĩnh Thép, đồn Hố Chuối (thuộc huyện Yên Thế), đình chùa Hả (Tân Yên), đình Đông (Việt Yên)…Đặc biệt, tập trung xây dựng và hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất phục vụ lễ hội, quy hoạch đất đai, đường giao thông, nơi thực hiện các nghi lễ…

Ông Ngô Văn Trụ - Phó Giám đốc Sở VH,TT và DL Bắc Giang cho biết: “Đến thời điểm này, với sự tích cực của ngành và phối hợp chặt chẽ với các địa phương, nhiều công việc đã được triển khai thực hiện có hiệu quả. Bên cạnh việc tham mưu ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai nhiệm vụ,  ngành đã chủ trì xây dựng các đề án, quy hoạch chi tiết bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di tích gắn với phong trào khởi nghĩa Yên Thế, phối hợp với Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức hội thảo quy mô lớn; biên soạn tập sách về lễ hội. Ngoài ra, chỉ đạo Bảo tàng tỉnh chỉnh lý, sưu tầm bổ sung 171 hiện vật mới, có giá trị lịch sử văn hoá cho nhà trưng bày khởi nghĩa. Cũng trong thời gian qua, các đơn vị chức năng của ngành đã tổ chức tổng kiểm kê hệ thống di tích liên quan đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế. Qua kiểm kê, có hơn 40 điểm di tích, phân bố ở 4 huyện gồm: Yên Thế, Tân Yên, Việt Yên và Yên Dũng. Trong số này, có 16 di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh, 15 di tích cấp quốc gia. Đặc biệt hơn, những năm qua, được sự quan tâm của Bộ VH-TT và DL, UBND tỉnh Bắc Giang, 17 điểm di tích đã được đầu tư kinh phí tu bổ tôn tạo, với tổng kinh phí hơn 35 tỷ đồng, trong đó có khoảng 25 tỷ đồng được huy động từ nguồn xã hội hoá. Cùng đó, ngành phối hợp với Viện Khảo cổ học tổ chức thăm dò, khai quật tại một số địa điểm, như: đồn Hố Chuối, đồn Hom, đèn Quan Lớn…thu được nhiều hiện vật có giá trị nghiên cứu lịch sử văn hoá… Hệ thống đường giao thông khu vực trung tâm lễ hội đã được mở rộng hoàn thiện, đường vào các điểm di tích cũng đang dần được thực hiện…”

Ông Ngô Văn Trụ khẳng định: “Việc nâng cấp lễ hội Yên Thế lên lễ hội cấp tỉnh, tiến tới trở thành lễ hội cấp quốc gia, cũng như việc lập hồ sơ đề nghị Chính phủ công nhận hệ thống di tích cuộc khởi nghĩa Yên Thế là di tích quốc gia hạng đặc biệt, là nhiệm vụ quan trọng của ngành VHTT và DL. Bởi ngoài bảo tồn các giá trị văn hoá truyền thống, việc làm ấy còn góp phần tôn vinh người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám, cùng các nghĩa quân và nhân dân Bắc Giang, qua đó giáo dục tinh thần yêu nước, truyền thống đấu tranh chống kẻ thù xâm lược. Do vậy, ngành VHTT&DL luôn xác định chủ động, tích cực trong việc tham mưu, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, địa phương nhằm sớm nâng tầm hệ thống di tích và lễ hội khởi nghĩa Yên Thế, đáp ứng nhu cầu của đông đảo các tầng lớp nhân dân./.

 

Quốc Trường

;?>