• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 3409463
  • Số người đang xem: 36
  • Trong ngày: 4002
  • Trong tuần: 13872
  • Trong tháng: 113947
  • Trong năm: 3057240
Trang chủ

Đình làng Rùm với truyền thuyết ba anh em Khang công diệt hổ

( 20:42 | 04/10/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Thân Quang Huy 

Đình Rùm nằm ở trung tâm làng Rùm, thuộc xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Trư­ớc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, làng Rùm có tên chữ là Đa Lâm xã Khả Lễ, tổng Cương Sơn, huyện Lục Ngạn, phủ Lạng Giang. Đình Rùm đư­ợc xây dựng từ thời Lê Trung h­ưng, để thờ thành hoàng làng và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của nhân dân địa phư­ơng trong.Dân gian còn lưu truyền câu phương ngôn“Ngọn đình Cọc, gốc đình Rùm” (đình Cọc là tên Nôm của ngôi đình to nổi tiếng của tổng Chu Điện, tên là đình Ngọc Mai) ngợi ca nói lên quy mô bề thế của một ngôi đình cổ xưa. Năm 1952 giặc Pháp càn từ Đồi Ngô vào Nghĩa Phương, phá rỡ đình lấy gỗ về làm hầm hào, ngôi đình bị phá bỏ, thành phế tích của cuộc chiến tranh. Năm 2007, nhân dân địa phương đã hưng công xây dựng lại ngôi đình khang trang, tố hảo như hiện nay. Qua những lần tu sửa, đình Rùm vẫn còn l­ưu giữ đư­ợc một số cổ vật từ xa x­ưa, như­: cột đá ghi chữ Hán, Quý Hợi niên (năm 1743), hệ thống chân tảng cột cái, cột quân và đường dũng đạo bằng đá gan gà… Đặc biệt, phía bên phải toà tiền tế còn bảo lưu được hai hiện vật bằng đất nung, có giá trị nghệ thuật cao. Con giống và một mô hình cá hoá long là những thể khối dùng để trang trí trên bờ mái và đao đình cổ xưa. Đây là những hiện vật có niên đại khoảng thế kỷ 17, 18. Từ việc xác định được mốc niên đại này có thể giúp chúng ta đoán định những hiện vật cổ khác mà không rõ niên đại, nhưng có những nét tạo tác tương đồng. Đồng thời, những hoạ tiết, hoa văn được tạo tác đẹp của hai hiện vật bằng đất nung này có thể làm tiêu bản để phục vụ cho công tác trùng tu, tu bổ những di tích có cùng niên đại khởi dựng (trong khoảng nửa cuối thế kỷ 17 và nửa đầu thế kỷ 18).

Qua nghiên cứu về vùng đất nơi đây và tham khảo các tài liệu, như thần tích, sắc phong, văn tế tại đình, được biết đình Rùm thờ Ba anh em Khang công là: Tản Viên Sơn Thánh (một trong Tứ bất tử), Cao Sơn và Qúi Minh. Ba vị Thần này đầu thai vào nhà họ Khang có công đánh Hổ tinh bảo vệ dân lành thoát khỏi nanh hổ dữ. Thần tích kể rằng:  “Trời Nam mở vận, chia ngang Dực Chẩn sơn hà. Nước Bắc chia phong, trông thẳng Đẩu - Ngưu phân dã. Cháu ba đời vua Viêm đế là Đế Minh sinh ra Lộc tục hiệu là Kinh Dương Vương. Kinh Dương Vương  thừa mệnh phụ thân xuống cai trị phương Nam, lấy thiên uy mà gọi họ Hồng Bàng, đặt hiệu nước là Xích Quỷ. Kinh Dương Vương lấy con gái Động Đình là Thần Long sinh ra Sùng Lãm, hiệu là Lạc Long Quân. Lạc Long Quân lấy Lộ Nương, hiệu là Âu Cơ tiên, sinh ra trăm trứng, nở trăm trai, chia làm trăm họ, trăm tên, phong làm trăm vua, chia nhau ra góc bể đầu non, làm thuỷ tổ trăm họ nước Việt. Việt Hùng Lân Vương là con trưởng ở lại nối ngôi cha, rời đô ra đất Phong Châu, đổi hiệu nước là Văn Lang, nối truyền 18 đời Hùng Vương. Đến thời Hùng Duệ Vương, xảy ra nạn hổ lang yêu quái. Đức thánh Tản Viên mở xem tiên bạ có duyên tái thế, bèn cùng hai em đầu thai vào cửa Khang công. Bấy giờ, Khang công ở Mã Yên động, vợ là Trịnh Thị Rượu đã 63 tuổi mà chưa có con. Năm ấy, thụ thai, ngày mồng Mười tháng 11 sinh ra một bọc ba trai. Lúc sinh, hương bay ngào ngạt. Ai nấy thấy điềm lạ đều tỏ vẻ vui mừng. Nhất bào đĩnh giáng tam huynh đệ, Vạn cổ huân cao nhất thánh thần.Khang công đặt tên ba con là: Tùng, Hiển, Sùng. Sau khi vợ chồng Khang công mất đi, Ma Lôi công nuôi. Ba anh em được gậy trúc trượng của Thái Bạch tinh quân, chỉ sống được sống, chỉ chết phải chết, cứu được Long vương Thái tử, lại được quyển sách ước (Thần thư quyển ước). Ba anh em cùng làm tông thống một đời.Duệ Vương gả công chúa cho Sơn Thánh Tản Viên. Gặp lúc hổ lang yêu quái tàn dân, hại vật, Duệ Vương bèn sai Tản Viên tiễu trừ. Tản Viên tâu hai em chia đi các nơi để trừ yêu, trừ quỷ. Công thành danh mãn, anh em lại trở về núi Tản Viên, núi Lãng Sơn, núi Nộn Sơn. Nhân dân cảm công đức thờ làm thần minh.Duệ Vương phong làm Nhạc phu thần (thần núi). Sau ba anh em hoá ngày 11 tháng 3. Đến thời vua Trần Anh Tông phong làm Tả Nhạc phủ (Hiển Công) là Cao Sơn đại vương, tặng hai chữ Quý Minh, lại sai Phủ Doãn cứ Xuân nhật tới Đông giáp phường ở Hà Đông đặt lễ yết bái.Nơi nào có đền thờ đền có sắc phong là Linh ứng Thượng đẳng thần. Nội dung sắc phong thần vẫn được nhân dân lưu giữ. Ngoài giá trị lịch sử - văn hoá, đình Rùm còn là nơi có cảnh sắc đẹp của vùng hợp với khu suối Mỡ thuộc xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam sẽ tạo nên khu du lịch hấp dẫn, hứa hẹn thu hút đông đảo khách du lịch tới tham quan, nghỉ mát của vùng đất Bắc Giang.  

;?>