• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4531730
  • Số người đang xem: 24
  • Trong ngày: 1595
  • Trong tuần: 17927
  • Trong tháng: 699487
  • Trong năm: 4179507
Trang chủ

Tiềm năng văn hóa Đông Sơn.

( 23:45 | 04/10/2010 ) Bản để inGửi bài này qua Email

Trần Văn Lạng  

Xã Đông Sơn ở phía đông của huyện Yên Thế, một mặt giáp sông Thương, một mặt giáp núi Cai Kinh, núi Đồng Nai là, dải núi lớn của Lạng Sơn và Yên Thế.Xã Đông Sơn có địa dư giáp gianh với các xã Nghĩa Hưng (Lạng Giang), Bố Hạ, Đồng Hưu, Hương Vĩ của huyện Yên Thế, và các xã thuộc huyện Hữu Lũng tỉnh Lạng Sơn. Đông Sơn là xã miền núi, có chiều dài chừng 10km dọc triền sông Thương. Nơi đây, từng thuộc tổng Hương Vĩ, tổng Thuộc Sơn của huyện Hữu Lũng, phủ Lạng Giang. Đó là mảnh đất gồm các xã nhỏ như xã Bố Hạ, xã Bến Trăm, xã Vi Sơn. Sau năm 1945 các xã ấy chia tách rồi hợp lại thành xã Đông Sơn.Liền kề là xã Bố Hạ, có các làng Bo, như: Bo Non, Bo Chợ, Bo Hạ, Bo Giàu. Trung tâm xã Bố Hạ ấy đặt ở làng Bo Chợ, vì thế ở đó có đình hàng xã và chợ nên có tên là Bo Chợ.Xã Bố Hạ xưa có tín ngưỡng dân gian thờ Đức Thánh Càn Sơn, Cao Sơn, Quý Minh và các vị nữ thần, như: Bảo Nga phu nhân, Nguyệt nương công chúa… Vì thế, các làng Bo đều có đền thờ các vị thần ấy làm thành hoàng.

Vào ngày 15,16, 17 tháng Hai âm lịch hàng năm, cả vùng Bo mở hội lệ. Các làng cùng nhau rước kiệu thánh về đình Bo Chợ, lên đền Quynh, đền Trắng làm lễ. Tại đền Trắng (đền Mẹ) các làng làm lễ bái vọng lên đền Cha ở đỉnh núi rừng Từ, rồi rước trở về làng. Vào dịp ấy, giữa mùa xuân, không khí tưng bừng, cỏ cây hoa lá xanh tươi rực rỡ, bên dòng sông Thương xanh ngắt, nước phẳng như gương, thật đẹp. Cả một vùng rộn ràng náo nức, khí xuân rạo rực khắp nơi.Chuyện xưa kể rằng: Từ thưở xa xưa, có một vị thủ lĩnh đem quân về đất này, thấy nơi đây cảnh đẹp, vượng khí dồi dào nên có ý định đóng quân ở đây để mưu cầu đại nghiệp. Ông cho trồng 100 cây thông để xét địa khí. 100 cây thông ấy, chỉ có 99 cây mọc. Một ngày, có 100 con phượng hoàng bay tới đỗ lại trên các cây thông. Một con không có chỗ đậu bay đi, thế là cả đàn bay đi hết. Vị thủ lĩnh thấy vậy, biết đại nghiệp không thành, nhưng vẫn đóng quân ở đây. Thế rồi, một thời gian sau, có giặc giã. Ông ta cùng quyân sỹ chống lại quyết liệt. Nhưng thế giặc mạnh, nên ông phải tản đi. Nghiệp lớn của ông ta chỉ dừng lại ở đó. Tới khi vua Hùng cử Cao Sơn, Quý Minh tới đây dẹp giặc, giặc tan. Vua nghĩ ông và vợ con, quân sỹ của ông có lòng vì dân, vì nước mà mất nên đã cho phép thờ phụng. Đền thờ vị thủ lĩnh có nghĩa là “Pò” là cha, là bố, là thủ lĩnh. Vùng Bo cũng là vùng có một vị thủ lĩnh từ xưa. Sắc phong cho ông là “Càn Ớn” có ý nghĩa là núi cha, núi bố… là vậy. Đền Trắng - đền Trung là đền thờ bảo Nga phu nhân - cũng gọi là đền mẹ. Các nàng công chúa còn được thờ ở đền Quynh, đền Huyết Hồ và số nơi khác. Các làng thuộc vùng Bo đều có đình thờ các vị này.Ngày thường, khách thập phương, nam thanh, nữ tú các nơi thường tới vùng Bo, lên đỉnh núi rừng Từ lễ thánh và chiêm ngưỡng cảnh “sơn thủy hữu tình”. Đền Huyết Hồ trong khu vực này cũng nhộn nhịp khách xa gần tới thăm, làm lễ, rất khí thế.Người vùng Bo giỏi làm ăn, học hành. Nơi đây, ngày trước có văn chỉ đặt ở khu đình Bo Chợ. Người đời ca ngợi con trai, con gái vùng Bo đẹp người đẹp nết, tài hoa với câu ca rằng: “Làm chồng Bo Chợ, làm vợ Bo Non, làm con Bo Giàu, làm dâu Bo Hạ” là thế. Đông Sơn xưa có xã Bến Trăm, gồm hai thôn Bến Trăm và Đồi Hồng. Đây cũng là nơi sơn thủy hữu tình. Trong thời Lê - Nguyễn, nơi đây đã có các vị quan chức trọng vọn, dấu tích còn lưu lại là ngôi chùa Chiễn, là cổng tam quan bằng đá.Chùa Chiễn là ngôi chùa ở đỉnh núi cao, mang tên núi chùa Chiễn. Vị thế cũng như núi Rừng Từ, bao quát khắp một dải từ Yên Thế xuống Tân Yên, Lạng Giang và cả vùng hạ lưu sông Thương. Nơi đây địa thế đẹp, thực là chốn danh lam cổ tích một thời. Tiếc rằng, chùa ấy do chiến tranh, loạn lạc nên đã bị đổ nát, chưa có điều kiện tu tạo phục hồi lại. Ngày nay, người dân địa phương đã và đang bàn nhau tìm cách xây lại ngôi chùa ấy, để nơi ấy trở lại vị thế danh lam ở một vùng bên dòng sông Thương này.Vi Sơn vốn là một làng của Đông Sơn. Nơi này đã từng bị quân Cờ Đen tàn phá trong thế kỷ 19. Dân làng bị chết gần hết. Truyền tích còn để lại tới ngày nay. Sau đó, dân các nơi về đây tụ cư xây dựng lại làng xã. Song các công trình đình, chùa, đền, miếu nơi này tuy có cảnh quan đẹp, nhưng đã bị tàn phá nên dân cũng chưa tu tạo lại được như xưa. Chắc rằng nay mai nơi này cũng sẽ được người dân làm thành một điểm văn hóa tâm linh ở Vi Sơn.Nhìn trong tổng thể, có thể nói rằng Đông Sơn là mảnh đất có tiềm năng du lịch. Tiềm năng ấy đang được chính quyền địa phương và nhân dân nơi đây bảo tồn, khai thác và phát huy, đồng thời đang có những nhà hảo tâm chú ý để cùng nhân dân nơi đây tìm ra một hướng đi trong tương lai.

;?>