• Kể từ 01/3/2019 Địa chỉ trang thông tin Sở VHTTDL Bắc Giang đăng nhập theo địa chỉ https://svhttdl.bacgiang.gov.vn
Liên kết

 

 

 

Thông kê truy cập
  • Tổng số lượt: 4129583
  • Số người đang xem: 40
  • Trong ngày: 3505
  • Trong tuần: 3505
  • Trong tháng: 297340
  • Trong năm: 3777360
Trang chủ

BẮC GIANG VÙNG ĐẤT, CON NGƯỜI

( 04:41 | 26/04/2009 ) Bản để inGửi bài này qua Email
Từ lâu, nhiều người đã biết đến Bắc Giang qua tục ngữ, ca dao, thơ, nhạc và nhất là qua cuộc kháng chiến chống Pháp, trường kỳ 30 năm, của nghĩa quân Yên Thế .
“ Trai Cầu Vồng, Yên Thế
Gái Nội Duệ, Cầu Lim”
                                               ( Tục ngữ )
“Gánh vàng đi đổ sông Ngô
Đêm nằm tơ tưởng đi mò sông Thương”
                                               ( Ca dao )
“Sông Thương nước chảy đôi dòng
Bên trong, bên đục đau lòng hay chưa ”
                                              ( Ca dao )
“Lạng Giang, Lạng Sơn thây chất đầy đồng
Xương Giang, Bình Than máu trôi đỏ nước”
                                                                                ( Đại cáo bình ngô - Nguyễn Trãi)
 Nhạc phẩm “ Con thuyền không bến ” của Đặng Thế Phong
Nhạc phẩm “ Đàn chim Việt ” của Văn Cao
 Bài thơ “Phá đường ” của Tố Hữu:
“Rét Thái Nguyên, rét về Yên Thế
Gió qua rừng Đèo Khế, gió sang
Em là con gái Bắc Giang
Rét thì mặc rét, nước làng em lo ”.
 
          Bắc Giang là tỉnh miền núi thấp, ở phía bắc sông Cầu, nam giáp Bắc Ninh và Hà Nội, tây giáp Vĩnh Phúc và Thái Nguyên, bắc giáp Lạng Sơn, đông giáp Quảng Ninh và Hải Dương. Thủ phủ tỉnh Bắc Giang là thành phố Bắc Giang, nằm sát bên sông Thương, cách Hà Nội 50 km. 
 
Từ thời Lý đến thời Nguyễn, Bắc Giang và Bắc Ninh cùng chung một đơn vị hành chính: thời Lý là lộ Bắc Giang, thời Lê là trấn Kinh Bắc, thời Nguyễn là tỉnh Bắc Ninh. Năm 1895 Toàn quyền Đông Dương tách vùng bắc sông Cầu, thành lập tỉnh Bắc Giang. Năm 1962 Bắc Ninh và Bắc Giang được sát nhập thành tỉnh Hà Bắc. Năm 1997 hai tỉnh lại tách ra và có địa giới hành chính như hiện nay.
 
Bắc Giang là vùng đất có bề dày lịch sử. Qua các phát hiện Khảo cổ, tìm thấy công cụ đồ đá ở Khe Táu (Sơn Động), Chũ (Lục Ngạn), Bố Hạ (Yên Thế); đồ đồng; đồ gốm ở Đông Lâm (Hiệp Hoà) và nhất là phát hiện trống đồng ở Bắc Lý (Hiệp Hoà) chứng tỏ: từ thời hậu kỳ đồ đá cũ, đã có con người cư trú ở thượng nguồn sông Thương, sông Lục Nam, thời kỳ Hùng Vương, ở ven sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam, con  người đã định cư thành làng xóm, sống bằng nghề làm ruộng, chăn nuôi và săn bắt. 
Bắc Giang là vùng có địa thế quân sự rất quan trọng, nên trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc, nhiều cuộc quyết chiến chiến lược đã diễn ra tại đây: Cuộc kháng chiến chống Tống của nhà Lý trên bờ sông Như Nguyệt (sông Cầu); trận Xa Lý - Nội Bàng và trận thuỷ chiến trên Lục Đầu Giang (Phả Lại) chống giặc Nguyên Mông của triều Trần; trận Cần Trạm - Xương Giang chiến thắng giặc Minh của nghĩa quân Lam Sơn.
 
Bắc Giang cũng là vùng đất diễn ra nhiều cuộc chiến tranh của các thế lực phong kiến và các cuộc khởi nghĩa chống chế độ phong kiến vào cuối thời Lê - Trịnh và thời Nguyễn. Trước cánh mạng Tháng Tám năm 1945, Hiệp Hoà (Bắc Giang) được Trung ương Đảng chọn làm An toàn khu II và là nơi thí điểm tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân, đầu tiên trong cả nước (3/1945 ). Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Bắc Giang cũng là vùng chiến tranh ác liệt.
Sau những cuộc chiến tranh tàn khốc, vùng đất Bắc Giang lại được hồi sinh và phát triển. Bên cạnh cư dân bản địa, dân từ cách tỉnh Bắc Ninh, Hà Đông, Thanh Hoá, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam, và Lạng Sơn, Quảng Ninh đã về đây lập nghiệp. Qua quá trình đấu tranh giữa nước và dựng nước, người dân Bắc Giang đã gắn kết với nhau thành một cộng đồng đa dân tộc, gồm: Kinh, Tày, Nùng, Hoa, Dao, Sán Chay, Sán Dìu. Trong đó, người Kinh chiếm đa số. Họ đã xây dựng nên truyền thống văn hoá Bắc Giang đa dạng, phong phú và phát triển.
 
Bắc Giang không những có truyền thống anh hùng trong đấu tranh bảo vệ tổ quốc, bảo vệ quê hương, mà còn là nơi có truyền thống văn hiến. Bắc Giang có hàng ngàn di tích lịch sử - danh thắng, trong đó có những di tích tiêu biểu như: Chùa Vĩnh Nghiêm là một trong những chốn tổ của thiền phái Trúc Lâm, thời Trần; chùa Bổ Đà thời Lê; đền Suối Mỡ; đình và chùa Thổ Hà; đình Phù Lão; đền Hả; thành Xương Giang; thành luỹ của khởi nghĩa Yên Thế và di tích An toàn khu II...
 
Bắc Giang là nơi sản sinh nhiều danh nhân văn hoá như: trạng nguyên Đào Sư Tích, trạng nguyên Đoàn Xuân Lôi, thời Trần; tiến sỹ Thân Nhân Trung thời Lê; trạng nguyên Giáp Hải thời Mạc; tiến sỹ Nguyễn Đình Tuân thời Nguyễn và nhà yêu nước Nguyễn Khắc Nhu, cùng các văn sỹ Tương Phố, Bàng Bá Lân, Anh Thơ, Hoàng Cầm, Bàng Sỹ Nguyên, Lê Đạt, thế kỷ XX.
Bắc Giang là tỉnh có kho tàng văn nghệ dân gian khá phong phú, như: chuyện thần thoại, chuyện cổ tích, huyền thoại, giai thoại, chuyện cười, tục ngữ, ca dao, hát ví, hát trống quân, hát quan họ và dân ca của các dân tộc thiểu số.
 
Đặc điểm văn hoá Bắc Giang là sự quy tụ của văn hoá nhiều vùng miền, là sự giao thoa giữa văn hoá của miền xuôi và miền núi phía Bắc.
Ngày nay, cùng với sự phát triển chung của cả nước, Bắc Giang đang tiến bước nhanh chóng và vững chắc, để trở thành một tỉnh phát triển toàn diện trên các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội…
Đỗ Thái
;?>